ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਤੁ ਯੋ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ—
ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ 4.115.
—ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮਵਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਸ਼ੋਕਦੁਃਖਭਯਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਕਰਮ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦੁੱਖ, ਭੈ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਚ ਭਰ੍ਤृਗੁਰੁਦੇਵਤਤ੍ਪਰਾ ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਿਦਿਨਨਕ੍ਤਮਾਚਰਤ੍
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਚਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਯਃ ਪਠੇਦਥ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ ਨਰਃ ਪਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਥਮਥ ਵਾਨੁਮੋਦਯੇਤ੍ ।। ਸੋऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਭਵਨੇ ਦਿਵੌਕਸੈਃ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਮੇਕਮੀਡ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੱਖਾਂ ਕਲਪਾਂ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦ ਆਦਿਤ੍ਯਦਿਨਨਕ੍ਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਆਦਿਤਿਆ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੁਦ੍ਯਾਪਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਰਂ ਲੋਕੇ ਪੁਰਾਣਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
ਵਿषੁਵੇ ਅਯਨੇ ਵਾਪਿ ਸਂਕ੍ਰਾਤਿਵ੍ਰਤਮਾਰਭੇਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਿਵਾਸਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਿਲੈਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਂ ਸਕਰ੍ਣਿਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਵਾਹਯੇਦ੍ਰਵਿਮ੍
ਕਰਨੀ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਨਮਃ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿषੇऽਗ੍ਨੇਯੇ ਯਾਮ੍ਯੇ ਰੁਙ੍ਮਣ੍ਡਲਾਯ ਚ
ਸੱਤ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਿਂ ਚ ਵਾਯਵ੍ਯੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਾਸ੍ਵਤਾਂ ਪਤਿਮ੍
ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਫਲੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਃ ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਫੁਲਾਂ, ਸੁਗੰਧ, ਫਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ
ਸਰਵ-ਰੂਪ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਨਵੇऽਰ੍ਘ੍ਯਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ—
ਕਮਲਂ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵੇਦਯੇਤ 4.116.
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਮਲ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਭੁਕ੍ਤਾਸ਼ਨੈਃ ਪੁਂਭਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੌਂਤੇਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਘृਤਪਾਯਸੇਨ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਯ
ਕੌਂਤਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਘੀ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਦਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਙ੍ਗਵਾਯ ਹੈਮੀਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਿਵੀਂ ਸਸਸ੍ਯਾਮ੍
ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਫਸਲ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਦੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣਸੂਰ੍ਯੇਣ ਸਮਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਪੁਰੁਪੋऽਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍
ਇਹ ਭੇਟ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪृਥ੍ਵੀ ਚ ਯਾਵਤ੍ਸਕੁਲਾਚਲਾ ਚ ਯਾਵਚ੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਾਨਿਲਵਹ੍ਨਿਚਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਸੂਰਜ, ਹਵਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ,
ਤਤਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਯ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਧਿਪਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਪਠਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯੋऽਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਧਿਮਖਿਲਂ ਰਵਿਸਂਕ੍ਰਮੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਧੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਟਿਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੇਯਂ ਕਿਂਰੂਪਾ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਚ ਕਥਂ ਜਨੈਃ । ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਸ੍ਯ ਸੋਦਰ੍ਯਾ ਭਗਿਨ੍ਯਤਿਭਯਂਕਰੀ
ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ।
ਸਾ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਾ ਭੁਵਨਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਣੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਯਦਿ ਕਾਰ੍ਯੇਣ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਕਰੀ ਰੌਦ੍ਰਾ ਸਮਾਜੋਤ੍ਸਵਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਯਜਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਜ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਤੁ ਦੁਰ੍ਵਿਨਯਾਸਕ੍ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੋ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਨ੍ਯਾਦੁਰ੍ਵਿਨਯਾਚ੍ਚੇਹ ਪਿਤਾ ਦੋषੇਣ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਧੀ ਦੇ ਮਾੜੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਿਂਤ੍ਯੈਵਂ ਸੁਤਾਂ ਭਦ੍ਰਾਂ ਯਸ੍ਯਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,