ਵਕ੍ਸ਼ਃਕੁਕ੍ਸ਼ਿਦृष੍ਟਿਪृष੍ਠਬਾਹ੍ਵਂਸਾਂਕਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਨ੍
ਛਾਤੀ, ਪੇਟ, ਅੱਖਾਂ, ਪਿੱਠ, ਬਾਂਹਾਂ, ਮੋਢੇ ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ—
ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਏਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਰੂਪਂ ਵਿਧਾਨਤਃ 4.110.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਦੇਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਨਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਕੌਂਤੇਯ ਸੋਪਵਾਸਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਰਭਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ (ਭੇਟ) ਲਵੇ।
ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਖਂਡਂ ਕृਤਮਾਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ਸਂਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਭਵ ਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ; ਇਸਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਾषਂਤੇ ਹ੍ਯਨੁਮੋਦਂਤਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਧਿਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰਤਾਂ ਨੀਤਃ ਪਾਵਕਃ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਵਚਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸਵਾਲ੍ਮੀਕਿਵਚਨਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਨਾਚ੍ਚ ਗਰ੍ਗਗੌਤਮ ਪਰਾਸ਼ਰਧੌਮ੍ਯਾਂਗਿਰਸਵਾष੍ਠਿਨਾਰਦਾਦਿਮੁਨਿਵਚਨਾਤ੍ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਭਵਤੁ ਤੇ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਵਿਆਸ, ਵਾਲਮੀਕਿ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਰਗ, ਗੌਤਮ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਧੌਮਯ, ਅੰਗਿਰਸ, ਵਾਠੀ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂਵਿਧਵਿਧਾਨੇਨ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਤਤਃ ਪਂਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪੇਦ੍ਭੋਜਨਾਦਿ ਚ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵੇ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸਕृਤ੍ਤਥਾ ੨੯ ਖਂਡਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਵ੍ਰਤਦੈਵਤੇ 4.110.
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗੀ ਭਵ੍ਯੋ ਲਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਃ
ਉਹ ਭੋਗੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥੇष੍ਟਚੇष੍ਟਾਚਾਰੀ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਪੂਜਿਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਗਰ੍ਗੇਣ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਮਪਿ ਕੌਂਤੇਯ ਚਰ ਸਂਪੂਰ੍ਣਕਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਕਰ।
ਭਗ੍ਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਮਦਮੋਹਵਸ਼ਾਦ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇष੍ਵਪਿ ਨਰੇਣ ਸਮਤ੍ਸਰੇਣ
ਜੋ ਕੁਝ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸਂਪੂਰ੍ਣਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰ ਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਪੂਰਾ ਵਰਤ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦਸ-ਉੱਤਰ-ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਾਮਦਾਨਵੇਸ਼੍ਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਮਾਚਾਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਕਾਮਦਾਨ ਵੇਸ਼ਿਆ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੇਪਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਂ।
ਕਾ ਹ੍ਯਾਸਾਂ ਦੇਵਤਾ ਕृष੍ਣ ਕਿਂ ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਮੁਪੋषਿਤਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ?
ਮਮ ਪਤ੍ਨੀਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਂਤਿ ਪਾਂਡਵ षੋਡਸ਼
ਮੇਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਲਾਂ ਹਨ।
ਤਾਭਿਰ੍ਵਸਂਤਸਮਯੇ ਕੋਕਿਲਾਲਿਕੁਲਾਕੁਲੇ ਨਿਰ੍ਭਰਾਪਾਨਗੋष੍ਠੀषੁ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਭਿਰਲਂਕृਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਸੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਭਰਪੂਰ ਪਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਰਂਗਨਯਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਾਲਤੀਕृਤਸ਼ੇਖਰਃ
ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਮਾਲਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪੱਗ ਲਾਈ ਹੋਈ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਂਦਰ੍ਪਰੂਪੇਣ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ
ਸਿੱਧਾ ਕੰਦਰਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੋ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਕ੍ਸ਼ੋਭਦਾਯਕਃ
ਮਨਮਥਾ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੇषੇ ਰੁषਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹਰਿष੍ਯਂਤੀਹ ਦਸ੍ਯਵਃ
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦਸਯੂ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਬਾष੍ਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਂ ਭਵਂਤਮਪਰਾ ਜਿਤਮ੍ 4.111.
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਡਾ ਪਤੀ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਵਾਸਿਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਰੂਪਾਨ੍ਕੁਮਾਰਕਾਨ੍
ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ,
ਦਾਸਭਾਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਾਮਃ ਕਥਂ ਪੁਨਃ
ਅਸੀਂ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਉਹੀ ਹੋ ਸਕਾਂਗੇ?