ਰੂਪਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਰ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਯਦ੍ਵ੍ਰਤੇ ਕਿਲ
ਜੋ ਰੂਪ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ ਦਾ, ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਪਙ੍ਕਜਾਰੂਢਂ ਸੌਮ੍ਯਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ—
ਤਨ੍ਮਾਸੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਧਿਨਾ ਗृਹੇ 4.110.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ—
ਗਂਧਚਂਦਨਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਚਰ੍ਚਯੇਤ੍ਕੁਂਕੁਮਾਦਿਨਾ
ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਗਾਵੇ—
ਧੂਪਦੀਪਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈ ਰਤ੍ਨੈਰਪ੍ਯੁਪਹਾਰਕੈਃ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਕਪੜੇ, ਰਤਨ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ—
ਉਪਸਨ੍ਨਸ੍ਯ ਦੀਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਕृਤਾਞ੍ਜਲੇਃ
ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਲਈ ਹਥ ਜੋੜਦਾ ਹੈ—
ਪਰਤ੍ਰ ਭਯਭੀਤਸ੍ਯ ਭਗ੍ਨਖਣ੍ਡਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸਦਾ ਵ੍ਰਤ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਜਾਂ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ—
ਤਪਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਯਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਭਗ੍ਨਕੇ ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਕਮੀ, ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਮੀ—ਸ੍ਵਾਹਾ।
(ਅਮੁਕਦੇਵਾਯ ਨਮਃ ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚੋਪਰ੍ਯ੍ਯਧਸ੍ਤਾਦ੍ਦਿਕ੍ਪਾਲੇਭ੍ਯੋ ਨਮੋਨਮਃ
(ਉਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।)
ਇਦਮਰ੍ਘ੍ਯਮਿਦਂ ਪਾਦ੍ਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਤੇ ਨਮੋਨਮਃ
ਇਹ ਅਰਘ, ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਕ੍ਸ਼ਃਕੁਕ੍ਸ਼ਿਦृष੍ਟਿਪृष੍ਠਬਾਹ੍ਵਂਸਾਂਕਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਨ੍
ਛਾਤੀ, ਪੇਟ, ਅੱਖਾਂ, ਪਿੱਠ, ਬਾਂਹਾਂ, ਮੋਢੇ ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ—
ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਏਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਰੂਪਂ ਵਿਧਾਨਤਃ 4.110.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਦੇਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਨਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਕੌਂਤੇਯ ਸੋਪਵਾਸਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਰਭਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ (ਭੇਟ) ਲਵੇ।
ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਖਂਡਂ ਕृਤਮਾਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ਸਂਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਭਵ ਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ; ਇਸਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਾषਂਤੇ ਹ੍ਯਨੁਮੋਦਂਤਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਧਿਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰਤਾਂ ਨੀਤਃ ਪਾਵਕਃ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਵਚਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸਵਾਲ੍ਮੀਕਿਵਚਨਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਨਾਚ੍ਚ ਗਰ੍ਗਗੌਤਮ ਪਰਾਸ਼ਰਧੌਮ੍ਯਾਂਗਿਰਸਵਾष੍ਠਿਨਾਰਦਾਦਿਮੁਨਿਵਚਨਾਤ੍ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਭਵਤੁ ਤੇ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਵਿਆਸ, ਵਾਲਮੀਕਿ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਰਗ, ਗੌਤਮ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਧੌਮਯ, ਅੰਗਿਰਸ, ਵਾਠੀ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂਵਿਧਵਿਧਾਨੇਨ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਤਤਃ ਪਂਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪੇਦ੍ਭੋਜਨਾਦਿ ਚ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵੇ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸਕृਤ੍ਤਥਾ ੨੯ ਖਂਡਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਵ੍ਰਤਦੈਵਤੇ 4.110.
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗੀ ਭਵ੍ਯੋ ਲਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਃ
ਉਹ ਭੋਗੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥੇष੍ਟਚੇष੍ਟਾਚਾਰੀ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਪੂਜਿਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਗਰ੍ਗੇਣ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਮਪਿ ਕੌਂਤੇਯ ਚਰ ਸਂਪੂਰ੍ਣਕਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਕਰ।
ਭਗ੍ਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਮਦਮੋਹਵਸ਼ਾਦ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇष੍ਵਪਿ ਨਰੇਣ ਸਮਤ੍ਸਰੇਣ
ਜੋ ਕੁਝ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸਂਪੂਰ੍ਣਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰ ਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਪੂਰਾ ਵਰਤ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦਸ-ਉੱਤਰ-ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਾਮਦਾਨਵੇਸ਼੍ਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਮਾਚਾਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਕਾਮਦਾਨ ਵੇਸ਼ਿਆ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੇਪਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਂ।
ਕਾ ਹ੍ਯਾਸਾਂ ਦੇਵਤਾ ਕृष੍ਣ ਕਿਂ ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਮੁਪੋषਿਤਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ?