ਯਦ੍ਵਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਭਾਗੌ ਸਕਲਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
ਯਦਿ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੀ, ਤਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਰਾਂਗੀ।
ਯਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪृष੍ਟਂ ਤਤ੍ਕਥਯਸ੍ਵ ਨਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਯਦਿ ਸ੍ਮਰਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੂਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਚਰਿਤਾਨਿ ਵੈ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਥਮਸ਼੍ਚ ਯਃ ।। 4.107.
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੀ,
ਤੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਤਰਾ ਯੇ ਚ ਵੇਦ੍ਮਿ ਤਾਨਖਿਲਾਨਹਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਸृष੍ਟੀਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਕਈ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਹृष੍ਟਾ ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਯਸ੍ਤੁ ਮਨੌ ਮਨੌ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇ ਚ ਯਃ
ਜੋ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੁ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨੁ ਵਿੱਚ ਸੀ,
ਯੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਬਣੇ, ਉਸ ਤਪਸਵੀਂ ਨੂੰ,
ਕਥਯਾਮਾਸ ਚਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣਸ੍ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯੋ ਬਭੂਵਾਤ੍ਯਂਤਦੁਰ੍ਜਯਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯ ਭਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸੁਨਿਰ੍ਭਯਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਤਲੇऽਲੁਠਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਖਟ ਤੇ ਲੁੜਕ ਗਿਆ।
ਦਾਨਵਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਯਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪਵਿਵੇਸ਼ ਹ
ਦਾਨਵ ਇੰਦਰ ਦੀ ਖਟ ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵਾਃ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਯਾਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਮ੍ 4.107.
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰਾਗਾਤ੍ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦੇਵਕਂਟਕਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚੁਭਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ।
ਧਨ੍ਯੋऽਹਂ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਹਂ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਰੁੜ ਧਾਰੀ ਮੇਰਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਰੇ ਸਮਾਲਂਬ੍ਯ ਸ਼ਯਨਾਭ੍ਯਾਸ਼ਮਾਨਯਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਸਹਸਾ ਗृਹ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ਮਮਾਰ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਸੌ ਬਲਾਦ੍ਭਗ੍ਨਾਸ੍ਥਿਪਞ੍ਜਰਃ
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਾਇਆ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮੰਜਾ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਮੂਲਾਦਵਾਕ੍ਛਿਰਾਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਖਟ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਏਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵਸਂਤ੍ਯਾ ਸੁਰਸਦ੍ਮਨਿ
ਇੰਦਰ, ਇਹ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੁਤੂਹਲਪਰੋ ਦੇਵਰਾਟ੍ ਤਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵੁਰੇਤੇ ਚਰਿਤਮੇਤੇषਾਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਤੇਨ ਵੈ
ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਹੋਏ।
ਅਹੋ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤੁ ਹ੍ਯੁਪੋषਿਤਮਥਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ 4.107.
ਅਹੋ! ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਵਾਕਈ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਮਾਸਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਹ੍ਯਚ੍ਯੁਤੋ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਕਰ੍ਮਣੋ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਰਚ੍ਯੁਤਾਰਾਧਨਸ੍ਯ ਮੇ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿਭਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਂਤਤਿਂ ਯਾਤਿ ਚਾਚ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਇਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਵੰਸ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਚਰਿਤਂ ਸਕਲਂ ਮਯਾ ਯਥਾਵਤ੍ਕਥਿਤਂ ਦੇਵ ਪृਚ੍ਛਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾ ਵਿਬੁਧਾਧਿਪ
ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਮ, ਧਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—