ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਸੁਖਸੁਪ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤੇऽਚ੍ਯੁਤੇ
ਫਿਰ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਅਚ੍ਯੁਤ ਸੁਖਦਾਈ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਹਿਣਾ, 'ਅਚ੍ਯੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।'
ਕਾਰ੍ਯਾ ਚੈਵਾਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯਾਰ੍ਚਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯੀ ਨृਪ
ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਰਾਜਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਸਤੀ ਰੌਪ੍ਯਮਯੀ ਸਮਾਨਾਰ੍ਹਾ ਸਦੇਵਤਾ
ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਤਵਾਨ ਔਰਤ, ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਮਾਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਧਾਨਤਃ 4.107.
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਵਹੇਲਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਹਿਰਣ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹੀ ਦਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਂ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਯਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਜਾਂ, ਜਤਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਹੀ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਛਤ੍ਰੋਪਾਨਦ੍ਯੁਗੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮੇਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੇ ਤੇ ਜੋੜੇ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ ਸਹ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭੂषਯੇਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕृਤੇਨਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਚ੍ਯੁਤਿਂ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ ਯਦ੍ਵਾਭਿਮਤਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਤੋ ਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਨਰਃ
ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਤਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨ ਚਾਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਾਸਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੂਜਨੈਃ
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਤਪੋਧਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ
ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸੰਭਰਾਯਣੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਦੇਵਰਾਜਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ)—
ਪੂਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਤ੍ਪਰਤਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਯੇ ਬਭੂਵੁਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਪਿਛਲੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਾਮਲਦ੍ਯੁਤਿਃ 4.107.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਨਾਹਂ ਚਿਰਂਤਨਾਨ੍ਵੇਦ੍ਮਿ ਦੇਵਰਾਜ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਤਤਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕੋਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚਿਰਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਚੀਪਤਿਮ੍
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਲੰਬੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਾਯਾਂਤੌ ਦੇਵਰਾਜਬृਹਸ੍ਪਤੀ
ਉਹ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਯਦ੍ਵਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਭਾਗੌ ਸਕਲਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
ਯਦਿ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੀ, ਤਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਰਾਂਗੀ।
ਯਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪृष੍ਟਂ ਤਤ੍ਕਥਯਸ੍ਵ ਨਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਯਦਿ ਸ੍ਮਰਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੂਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਚਰਿਤਾਨਿ ਵੈ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਥਮਸ਼੍ਚ ਯਃ ।। 4.107.
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੀ,
ਤੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਤਰਾ ਯੇ ਚ ਵੇਦ੍ਮਿ ਤਾਨਖਿਲਾਨਹਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਸृष੍ਟੀਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਕਈ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਹृष੍ਟਾ ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਯਸ੍ਤੁ ਮਨੌ ਮਨੌ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇ ਚ ਯਃ
ਜੋ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੁ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨੁ ਵਿੱਚ ਸੀ,
ਯੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਬਣੇ, ਉਸ ਤਪਸਵੀਂ ਨੂੰ,