ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਖਙ੍ਗਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਯੂਨ੍षष੍ਟਿਸ਼ਤਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਧਨਮ੍ 3.2.26.
ਉਸ ਨੇ ਸਠ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਲਿਆ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਲਕ੍ਸ਼ਗ੍ਰਾਮਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਂਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਚੂਡੋਦ੍ਧਾਰੋਨਾਮ षਡੂਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਦੇ ਕਲਿਯੁਗ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਚੂੜ ਉੱਧਾਰ ਨਾਮਕ ਛਬੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿਚਰਂਤੋ ਵਨੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿषਾਦਾਃ ਕਾष੍ਠਵਾਹਿਨਃ
ਨਿਸ਼ਾਦ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਕੜ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਵਨਾਤ੍ਕਾष੍ਠਾਨਿ ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਂ ਪੁਰੀਂ ਕਾਸ਼ੀਂ ਯਯੁਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਲੱਕੜ ਵੇਚਣ ਲਈ, ਉਹ ਕਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪੁਲੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸੇਵਿਤਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੈਰ੍ਹਰਿਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਹਰਿ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਦृष੍ਟੋऽਕਿਂਚਨੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਦ੍ਯ ਮਹਾਧਨਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੀਬ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤੇ ਕੁਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਦੁਰ੍ਗਤਿਸ੍ਤੇ ਕੁਤੋ ਗਤਾ
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਦੌਲਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਤੇਰੀ ਤਕਲੀਫ ਕਿੱਥੇ ਗਈ?
ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਨਾ ਤਸ੍ਯਾਨੁਕਂਪਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਵਿਧਾਨਂ ਸੋਪਚਾਰਂ ਚ ਹ੍ਯੁਪਦੇष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀ ਸਮੇਤ ਠੀਕ ਤਰੀਕਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾਨਾਮੁਪਕਾਰਵਤਾਂ ਸਤਾਮ੍
ਜੋ ਸਾਧੂ ਸਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟੋ ਵਿਧਿਂ ਵਕ੍ਤੁਮਿਤਿਹਾਸਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਤੇ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਯਣਾਰ੍ਚਨੇ 3.2.27.
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਯਾ ਯਤ੍ਕਥਿਤਂਤਸ੍ਮੈ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਨਿषਾਦਜ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਤੂੰ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਗੋਧੂਮਚੂਰ੍ਣਂ ਪਾਦਾਰ੍ਧਂ ਸੇਟਕਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਚੂਰ੍ਣਕਮ੍
ਗੋਹੂਂ ਦਾ ਆਟਾ ਅੱਧਾ ਪੈਮਾਨਾ, ਚੀਨੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਲੈ।
ਪਂਚਾਮृਤੇਨ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਉਚ੍ਚਾਵਚਃ ਫਲੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧੂਪਦੀਪੈਮਰ੍ਨੋਰਮੈਃ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ, ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਨ ਤੁष੍ਯੇਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਭਾਰੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੇਵਲਯਾ ਯਥਾ
ਉਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਕृਤਾਂ ਤ੍ਯਤ੍ਕ੍ਵਾ ਰਾਜਪੂਜਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਇੱਜਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਸੁਦਾਮ੍ਨਸ੍ਤਂਡੁਲਕਣਾਞ੍ਜਗ੍ਧ੍ਵਾ ਮਾਨੁष੍ਯਦੁਰ੍ਲਭਾਃ
ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਉਹ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਖਾਧੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਗੋਪੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਵਣਿਗ੍ਵ੍ਯਾਧੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਸਵਿਭੀषਣਃ
ਗੋਆਲਾ, ਗਿੱਧ, ਵਪਾਰੀ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ,
ਨਾਰਾਯਣਾਨ੍ਤਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੋਦਂਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਯਦ੍ਵਸ਼ਾਃ
ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੇਠ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤਵਾਨ੍ਸ ਧਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮੋਦਤੇ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟੇ 3.2.27.
ਉਹ, ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤੇ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਃ
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਖ਼ਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗਣਾਨਾਹ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਹਰਿਸੇਵਨੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਯਣੇ ਪੂਜਾਂ ਕਾष੍ਠਲਬ੍ਧੇਨ ਯਾਵਤਾ
ਸਤਿਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਲੱਕੜ ਵੇਚ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕਾष੍ਠਂ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਲੇਭਿਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜ ਵੇਚ ਕੇ ਉਹ ਸਮਾਨ ਲੈ ਲਿਆ।
ਮੁਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭ੍ਯਸ੍ਸਮਾਚਖ੍ਯੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਦਿਤਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ।