ਨृਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਛੋਕਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਸਾਰੇ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਤਾ ਮਹਾਦੁਃਖਮਤਿਦੁਃਖਂ ਕੁਪੁਤ੍ਰਤਾ
ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਮਾੜਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯੇ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । । ਸ਼ਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਂ ਬਲਿਨਂ ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮਾਗਤਮ੍
ਉਹੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ, ਸਮਰਥ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਭਿਰਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਪਰਾਯਣਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੁਇਜਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਾਰਿਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਮਨੋਹृਦਯਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇਹ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਵਜਨਸਨ੍ਮਾਨਲਬ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।
ਸੋऽਹਮੇਵਂਵਿਧਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕਰ੍ਮੇਚ੍ਛਾਮਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੁਪਸ਼ਮਂ ਤਨਯਾਨ੍ਨੇਹ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਸੰਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਭਵਨ੍ਮੁਨੇ 4.106.
ਹੁਣ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।
ਕृਤਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹੀਪਾਲੋ ਹੈਹਯੋ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਸੀ।
ਪਤ੍ਨੀ ਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਵਰਾ ਮਹਿषੀ ਸ਼ੀਲਮਣ੍ਡਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਸਾਹਸ੍ਰਪ੍ਰਵਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਗੁਣਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਾਯ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸਨ ਤੇ ਧਾਰਨਾ ਕੀਤੀ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਪਰਮਂ ਨਾਮ੍ਨਾਨਨ੍ਤਵ੍ਰਤਂ ਮਹਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਲਾਭਾਯ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਲਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਅਨੰਤ ਵਰਤ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵਿਭੁਂ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਤ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਨਾਰਦਨ ਤੋਂ ਮਨਚਾਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਂਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਿਯਤਮਾਨਸਃ ਵਾਮਪਾਦਮਨਂਤਸ੍ਯ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਗਾਂ ਦਾ ਮੂਤਰ ਚੱਖ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਅਨੰਤ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨਂਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਾਮਨਂਤਂ ਭਗਵਾਨ੍ਫਲਮ੍
ਅਨੰਤ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦਾ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਹੈ।
ਅਨਂਤਪੁਣ੍ਯੋਪਚਯਮਨਨ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਅਨੰਤ ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵਰਤ ਆਪ ਹੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯਾਭਿਪੂਜ੍ਯੈਨਂ ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਧਿਨਾ ਨਰਃ 4.106.
ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ—
ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦਨਂਤਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ
—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕਿ 'ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ'।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪੌषੇ ਪੁष੍ਯਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥੈਵ ਭਗਵਤ੍ਕਟਿਮ੍
ਫਿਰ, ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਮਰ ਦੀ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨਂਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਾ ਮਿਤਿ ਚੋਚ੍ਚਾਰਯੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਹ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਅਨੰਤ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ'।
ਮਾਘੇ ਮਘਾਸੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਬਾਹੁਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਝ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਾਂਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ष੍ਵੇਤੇषੁ ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨृਪਨਂਦਿਨਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਮੂਤਰ ਪਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਚੈਤ੍ਰੇ ਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਪੂਜਯੇਤ੍ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵਾਚਕੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਵਾਨ੍ਮਾਸਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਚਿਤਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਸੱਜਾ ਮੋਢਾ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਜੌ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਬਾਹੁਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸੁ ਕਟਿਪੂਜਾਂ ਚ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸਿ ਸ਼ੁਭਵ੍ਰਤੇ
ਜੈਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੈਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਭ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਮਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪਾਦਦ੍ਵਯਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰਾਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਪੂਜੇ ਜਾਣ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨਂ ਦਾਨਮੇਵ ਚ 4.106.
ਸ੍ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੋਵੇਂ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗੁਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦਾਯੋਗੇ ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇऽਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਭਾਦਰੋ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਮੇਂ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਮਨਾਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨਮਰ੍ਚਨਮ੍
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪਿਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।