ਕਦਾਚਿਦਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸੁਪ੍ਤਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹੈਵ ਸਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੌ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤੇਨ ਦੋषੇਣ ਸਾ ਬਾਲਾ ਅਜਾਯੋਨੌ ਹ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ।
ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੇਨੈਵ ਗृਹੀਤਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਵ੍ਰਤਮ੍ 4.103.
ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਪਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇਣ ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਅਜਾ ਸਸ੍ਯਾਵਮਰ੍ਦ੍ਦਨੀ
ਦੂਜੇ ਖੇਤ 'ਚ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਬੱਕਰੀ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਾਤ੍ਰਿਣਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤਿਸ੍ਮਰੇਣ ਸਾ
ਉਹ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਬਦਰੀਬਦ੍ਧਾ ਚਰਂਤੀ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਫਿਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬਦਰੀਪਤ੍ਰਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਪਯਃ ਤਸ੍ਯੈ ਯੋਗਂ ਤਤੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਤ੍ਰਿਸ੍ਤਪੋਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬਦਰੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਫਿਰ ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਗ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪ ਤਪੋਵਨ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਾਪਿ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਂਦਿਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ऋषੇਰ੍ਬਭੂਵ ਦੁਹਿਤਾ ਹ੍ਯਹਲ੍ਯਾਗਰ੍ਭਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਹ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਤੇ ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।
ਯੋਗਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਗੁਣਗਣੈਰ੍ਯੁਤਾ ਤਪੋਧਨਾਯ ਦਾਂਤਾਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਹਚਰੀ ਬਭੌ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜੋਗਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਸਯਾਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸਾਥਣ ਬਣੀ ਰਹੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵੇਦਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤੀ ਹੋਵੇ।
ਗੌਰੀ ਰਾਜ੍ਞੀ ਤਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚੋਤ੍ਤਮਾ ਸਤੀ
ਗੌਰੀ ਰਾਣੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ — ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਤृਦੇਵਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਪਿਉ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਚੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਮਨਿਂਦਿਤਾ 4.103.
ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਿੱਖਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ।
ਯੋਗਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕਤਿ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਃ षਡ੍ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ਨੇਕਾ ਪਰਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਹੇ ਜੋਗਲਕਸ਼ਮੀ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਕਿੰਨੀ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਹਨ? ਛੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਜੋਗਿਨੀ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ੍ਯੈ ਭਗਵਤਾ ਸਕਾਰੁਣ੍ਯੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਭੋਗਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵृਤਾ
ਇਥੇ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦੀ ਰਹੀ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਕृष੍ਣ ਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਹ ਵਰਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਸਾ ਮਹਾਕਾਰ੍ਤਿਕੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਦੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਾਰਤਿਕਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਈਦृਸ਼ੀ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵਰ੍षੈਰ੍ਬਹੁਪੁਣ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਪਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੀ ਪਾਰ੍ਥ ਸਮੁਪੋष੍ਯ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਹੋਰ ਕਾਰਤਿਕਾ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦਿਨੋਦਯੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁੱਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਵੇਲੇ।
ਉਪਵਾਸਸ੍ਯ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਲਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਸ਼ਾਵਰ੍ਤੇ ਮੂਲਸ੍ਥਾਨੇ ਸਕੁਨ੍ਤਲੇ 4.103.
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਕੁਸ਼ਾਵਰਤ, ਮੂਲ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਕੁੰਤਲਾ ਵਿੱਚ,
ਪੁਰੇ ਵਾ ਨਗਰੇ ਵਾਪਿ ਗ੍ਰਾਮੇ ਘੋषੇऽਥ ਪਤ੍ਤਨੇ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਪੂਜਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਮਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਵੇ, ਪਿੰਡ, ਬਸਤੀ ਜਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਹੋਮ ਕਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਤਤੋऽਸ੍ਤਸਮਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪਾਤ੍ਰਂ ਗਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿषਃ षਟ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਥਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸ਼ਕਟਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਫਿਰ ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਵੇ, ਛੇ ਮਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਗਾਏ ਦੇ ਘਿਉ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾ ਦੀ ਰਥ-ਆਕਾਰ ਰੱਖ।
षਟ੍ਕृਤ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਬਿਂਬਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯਮਯਾਨਿ ਚ ।। ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਾਣਿ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨ
ਛੇ ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਵੀਂ, ਹੇ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ।
ਪ੍ਰਥਮਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਨਿष੍ਪਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਰੌਪ੍ਯਕੀਕृਤਾ
ਪਹਿਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਦੂਜੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪਞ੍ਚਮੀ ਕਣਿਕਾਨ੍ਯੂਨਾ षष੍ਠੀ ਪਿष੍ਟਮਯੀ ਕृਤਾ
ਪੰਜਵੀਂ ਕੁਝ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਛੇਵੀਂ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਾਃ ਕੁਂਕੁਮਾਕ੍ਤਾਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਸ੍ਤਬਕਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ, ਪਿੱਛੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਣ; ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ।
ੴ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਦਾਰਾ ਹ੍ਯਨਲਸ੍ਯ ਵਲ੍ਲਭਾ ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਯੇਤਿ ਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਓਂ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਇਕਠੀਆਂ ਹਨ।