ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਯੋਃ ਪਾਦੌ ਵਵਂਦੇ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਪਰਸ਼ੁਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ਵਨਮ੍ 4.102.
ਫਿਰ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋऽਵਦਤ੍ਸ ਭਰ੍ਤਾ ਤਾਂ ਪृਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੌ ਨਿਜੌ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੀ ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲੈ।'
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਵਵਦਤਾਂ ਚ ਨ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘੇ
ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ।'
ਭੂਯੋ ਭਾਵੇਨ ਸਾ ਪ੍ਰੋਚੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕਾਨਨਂ ਮਯਾ
ਪਰ ਉਹ ਨੇ ਫਿਰ ਦਿਲੋਂ ਕਹਿਆ, 'ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇਖਣਾ ਹੀ ਹੈ।'
ਤਤੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਰਸਾ ਫਲਪੁष੍ਪਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਸਮਿੱਤ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ—
ਅਥ ਪਾਟਯਤਃ ਕਾष੍ਠਂ ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਲੱਕੜ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਵਿਸ਼੍ਰਮਸ੍ਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਆਰਾਮ ਕਰ।'
ਯਾਵਦੁਤ੍ਸਂਗਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰ ਆਸ੍ਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸੂਰ੍ਯਮਿਵੋਦਿਤਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਮਕੁਟ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਧੁਪਿਂਗਲਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਧੁ-ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰੇष ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਤਂ ਨਯਾਮਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤੇ 4.102.
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਸਚੀ ਪਤੀਵਰਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ਪਾਸ਼ਸਂਚਯੈਃ ਅਥ ਪ੍ਰਯਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਪਂਥਾਨਂ ਪਿਤृਸੇਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਫੰਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਪਿ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪृष੍ਠਤੋऽ ਨੁਜਗਾਮ ਹ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ, ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈ।
ਨਿਵਰ੍ਤ ਗਚ੍ਛ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮੁੜ ਜਾ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਤਕ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤਾਰਮਨੁਗਚ੍ਛਂਤਿ ਯਾਸ੍ਤਾਸਾਂ ਨ ਸ਼੍ਰਮਾਦਯਃ
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਤਾਂ ਸਂਤੋ ਗਤਿਰ੍ਨਾਨ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾ ਸਦਾ ਗਤਿਃ
ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਦਾ ਰਾਹ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜਂਤੂਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹੀ ਆਖਰੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਏਵਮਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵਾਕ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ—
ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਾਮਿਨਿ
ਮੈਂ ਤੋੜੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵਸੁ ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਰਾਜ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਸੁਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ—
ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਤਥਾ ਭਰ੍ਤੁਧਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ 4.102.
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ—
ਅਥ ਭਰ੍ਤਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾ
ਫਿਰ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰ ਗਈ।
ਭਾਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਥਾ ਚੀਰ੍ਣਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਭਾਦਰ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਮਾਸਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਸਫਲ ਹੋਏ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਹੈ?
ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਵ੍ਰਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਸ ਵਰਤ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਪਾਂਡਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਵ੍ਰਤਮਾਦਰਾਤ੍
ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਦਂਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਭਾਦਰਪਦ ਦੀ ਤੇਰਾਂ ਨੂੰ, ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਕੇ—
ਅਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੇ ਸਮਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਂ ਤਡਾਗੇ ਚਾਥ ਨਿਰ੍ਝਰੇ
ਰੋਜ਼ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ, ਜਾਂ ਝੀਲ, ਜਾਂ ਚਸ਼ਮੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਿਲਕਾਨ੍ਪਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਤ੍ਰਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਇੱਕ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤ੍ਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਿਲ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ,