ਸਕृਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਕृਤ੍ਸਕृਤ੍
ਕੁੜੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਥ ਵਾਲ੍ਪਾਯੁਃ ਸਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਵਾ 4.102.
ਚਾਹੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਮਨਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਚਾऽਭਿਧੀਯਤੇ
ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਗੱਲ ਮੂੰਹੋਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਘ੍ਨਮਗ੍ਰੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਦੁਹਿਤੁਸ੍ਤਵ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਃ ਸ਼ੁਭੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਉਠ ਕੇ ਤੀਹਰ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਪਿ ਵਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤੇषਾਂ ਵਸਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਯਾਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਡਟ ਕੇ ਰਹੀ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਂਤੇ ਕਦਾਚਨ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਰਜਨੀਮੁਖੇ
ਫਿਰ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪ੍ਰੋਠਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ 'ਚ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ—
ਗਣਯਨ੍ਤੀ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨਾਰਦੋਕ੍ਤਂ ਵਚੋ ਹृਦਿ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਦਿਨ ਗਿਣ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਯੋਃ ਪਾਦੌ ਵਵਂਦੇ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਪਰਸ਼ੁਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ਵਨਮ੍ 4.102.
ਫਿਰ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋऽਵਦਤ੍ਸ ਭਰ੍ਤਾ ਤਾਂ ਪृਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੌ ਨਿਜੌ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੀ ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲੈ।'
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਵਵਦਤਾਂ ਚ ਨ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘੇ
ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ।'
ਭੂਯੋ ਭਾਵੇਨ ਸਾ ਪ੍ਰੋਚੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕਾਨਨਂ ਮਯਾ
ਪਰ ਉਹ ਨੇ ਫਿਰ ਦਿਲੋਂ ਕਹਿਆ, 'ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇਖਣਾ ਹੀ ਹੈ।'
ਤਤੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਰਸਾ ਫਲਪੁष੍ਪਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਸਮਿੱਤ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ—
ਅਥ ਪਾਟਯਤਃ ਕਾष੍ਠਂ ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਲੱਕੜ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਵਿਸ਼੍ਰਮਸ੍ਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਆਰਾਮ ਕਰ।'
ਯਾਵਦੁਤ੍ਸਂਗਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰ ਆਸ੍ਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸੂਰ੍ਯਮਿਵੋਦਿਤਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਮਕੁਟ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਧੁਪਿਂਗਲਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਧੁ-ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰੇष ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਤਂ ਨਯਾਮਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤੇ 4.102.
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਸਚੀ ਪਤੀਵਰਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ਪਾਸ਼ਸਂਚਯੈਃ ਅਥ ਪ੍ਰਯਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਪਂਥਾਨਂ ਪਿਤृਸੇਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਫੰਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਪਿ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪृष੍ਠਤੋऽ ਨੁਜਗਾਮ ਹ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ, ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈ।
ਨਿਵਰ੍ਤ ਗਚ੍ਛ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮੁੜ ਜਾ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਤਕ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤਾਰਮਨੁਗਚ੍ਛਂਤਿ ਯਾਸ੍ਤਾਸਾਂ ਨ ਸ਼੍ਰਮਾਦਯਃ
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਤਾਂ ਸਂਤੋ ਗਤਿਰ੍ਨਾਨ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾ ਸਦਾ ਗਤਿਃ
ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਦਾ ਰਾਹ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜਂਤੂਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹੀ ਆਖਰੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਏਵਮਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵਾਕ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ—
ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਾਮਿਨਿ
ਮੈਂ ਤੋੜੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵਸੁ ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਰਾਜ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਸੁਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ—