ਪਞ੍ਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਮਾਘਸ੍ਯ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਨਵਨੀਤਮਯੀਂ ਧੇਨੁਂ ਫਲੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
—ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਪਿਤਾਮਾ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।
ਯਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਚ੍ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਯਚ੍ਚ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸਵਰਗ, ਪਾਤਾਲ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਮਿਲਣ ਔਖੀਆਂ ਹਨ—
ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਪਿ
—ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਦਾਨ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹੋਣ, ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ—
ਅਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਹਿ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦ੍ਧਨੋਪਿ ਸਨ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ—
ਵਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਂ ਸ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਪਿ ਵਾ
—ਆਪਣੀ ਹੈਸियत ਜਾਣ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ—
ਭੂਰ੍ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਗृਹਂ ਵਾਸਃ ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ
ਧਰਤੀ, ਸੋਨਾ, ਘਰ, ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਪਲੰਗ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ—
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਪਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ,
ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਾਨਸਂ ਪਾਪਂ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾਚਿਕਂ ਤਥਾ 4.101.
ਜੋ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਉਦ੍ਗੀਯਮਾਨੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਯਦ੍ਦੀਯਤੇ ਕਿਮਪਿ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਤਦਾਹੁਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਜਪੋਨਿਯਮਮਕ੍ਸ਼ਯਮੇਵ ਸਰ੍ਵਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਜਪ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਯੁਗਾਦਿਤਿਥਿਵ੍ਰਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਯੁਗਾਦੀ ਤਿਥੀ ਵਰਤ ਦੇ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵਟਸਾਵਿਤ੍ਰੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਤ੍ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਵ੍ਰਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮੋਪਰਿ ਦਯਾਂ ਕੁਰੁ
ਵਟ-ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ ਦੱਸੋ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।
ਯਥਾ ਚੀਰ੍ਣਂ ਵ੍ਰਤਵਰਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਰਾਜਕਨ੍ਯਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਕੁੰਵਰੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ,
ਆਸੀਨ੍ਮਦ੍ਰੇषੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਮਦਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ,
ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਤਿਃ ਸਤ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਵ੍ਰਤਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਜੋ ਵਰਤ ਸਫਲ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰਿਤੀਤ੍ਯੇषਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ 'ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ' ਇਥੇ ਹੀ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਦੁਹਿਤਾ ਹ੍ਯੇਕਾ ਤਵ ਰਾਜਨ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੀ ਧੀ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਕਾਲੇਨ ਸਾ ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਦੁਹਿਤਾ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਧੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋਈ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪਿਤਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗੀ ਯੌਵਨਸ੍ਥਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਵਿਤਰੀ ਰੱਖਿਆ; ਸਾਵਿਤਰੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਤਾਂ ਸੁਮਧ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨੀਮਿਵ 4.102.
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ ਤੇ ਹਿਪ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸਾ ਤੁ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤੀਵ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥੋਪੋष੍ਯ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤਾ ਦੇਵਤਾਮਭਿਗਮ੍ਯ ਸਾ
ਫਿਰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਧੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਗਈ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸੁਮਨਸਃ ਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾ
ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਲੈ ਲਏ।
ਸੋਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਪਾਦੌ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਛੁਹ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਂ ਤਾਂ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ,
ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਦਾਨਕਾਲੋऽਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵृਣੋਤ੍ਵਿਮਾਮ੍
ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਵੇ।
ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾ ਵਾਚ੍ਯੋ ਨ ਲਬ੍ਧੇਯਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਕਰ।
ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ ਤੁ ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰਜਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਾ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ,