ਸਮ੍ਯਗੁਕ੍ਤਂ ਨ ਭਵਤਾ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ ਇਤਿ ਪੌਰਾਣਿਕਾਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਨਯਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ
ਤੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਾਇਆ, ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਕਿ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ.
ਵਿਵਦਂਤੌ ਨਿਵਾਰ੍ਯਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਂ ਵਧੂਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਵਧੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ.
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਾ ਤਾਰਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਨੋਵਾਚ ਕਿਂਚਨ
ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ.
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ?'
ਬੁਧੋऽਯਂ ਵਿਬੁਧਾਃ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਧਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਜਗਾਮ ਭਵਨਂ ਸ਼ਨੈਃ
ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਾ
ਉਹ ਪੌਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਾਮੁਪਾਸਿष੍ਯੇ ਵਿਧਿਨਾ ਵ੍ਰਤਤਤ੍ਪਰਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਯੋ ਮਾਮਕ੍ਯਾਂ ਤਿਥੌ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ 4.99.
ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਤਿਥੀ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—
ਏਵਮੇषਾ ਤਿਥਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸੋਮਸ੍ਯ ਦਯਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਤਦਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਦਿਨ, ਨਦੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ—
ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਹृਦ੍ਯੈਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਘृਤਪਾਚਿਤੈਃ ਸ਼ਾਕਾਹਰਣਮੁਨ੍ਯਨ੍ਨੈਰ੍ਨਕ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਵਾਗ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਘੀ ਵਿਚ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਭੋਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਵੇ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ।
ਵਸਂਤਬਾਂਧਵ ਵਿਧੋ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੋ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਨਃ ਕੁਰੁ
ਹੇ ਬਸੰਤ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਹੇ ਚੰਨਣ ਵਾਲੇ ਚੰਦ, ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਦੇ।
ਪਕ੍ਸ਼ੇਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਰੇष ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਹਰ ਪੱਖ ਵਿਚ ਪੌਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੇष ਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਕਃ ਅਸ੍ਯਾਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਪਿਤॄਣਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਿਨ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਜਾਂ ਤਪ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੈਰ੍ਯੈਰੁਪੋषਿਤਾ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤृਪਿਣ੍ਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦਿਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਭਵੇਯੁਰਕ੍ਸ਼ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲੋਕਾਃ ਪਿਤृਨਿषੇਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਲਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭੋਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ 4.99.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ—
ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਹੈਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ—
ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਦ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵ੍ਰਤਕृਤੇ ਨਰਃ ਮਾਸੇਮਾਸੇ ਵਿਧਿਰਯਂ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵ੍ਰਤ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ।
ਯੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾਥ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਖ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ—
ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਵ੍ਰਤਂ ਨਰਃ
ਪਾਰਥ, ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਧਨੋਪੇਤੋ ਯਜ੍ਵਾ ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ਼੍ਚੈਵਾਕ੍ਸ਼ਯਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਰਸੇਵਿਤਾਨ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਸਂਪੂਰ੍ਣਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਯਾਵਤ੍ਕਲ੍ਪਾਯੁਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਅਟੱਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਰ੍ਚਯਂਤਿ ਸਿਤਪਞ੍ਚਦਸ਼ੀषੁ ਸੋਮਂ ਕृष੍ਣਾਸੁ ਯੇ ਪਿਤृਗਣਂ ਜਲਪਿਂਡਦਾਨੈਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਨਣੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਵਿਜਯਪੌਰ੍ਣ ਮਾਸੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਨਵਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਵਿਜੈ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵੈਸ਼ਾਖੀਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੀਮਾਘੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਾ ਮੇ ਵਦ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨੇ ਮਹਾਫਲਾਃ
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਾਖ, ਕਾਰਤਿਕ ਤੇ ਮਾਘ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਵਿਹੀਨੈਸ੍ਤਾ ਨ ਨੇਯਾਃ ਪਾਂਡੁਨਨ੍ਦਨ
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਵਰਤ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਂ ਤਦਾ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਦਾਨਂ ਵਿਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਾਨ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।