ਬਦਰਂ ਦਾਡਿਮਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ षੋਡਸ਼
ਬੇਰ, ਅਨਾਰ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਉਦੁਂਬਰਂ ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਬृਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਦੁੰਬਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬ੍ਰਹਤੀ—
ਰੌਪ੍ਯਾਣਿ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਫਲਾਨੀਮਾਨਿ षੋਡਸ਼ 4.98.
ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਿਂਡੀਰਕਂ ਚ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਤਥਾ ਸੂਰਣ ਕਂਦਕਮ੍
ਪਿੰਡੀਰਕ, ਖਜੂਰ, ਤੇ ਸੂਰਣ ਦੀ ਗੰਢ—
ਚਿਤ੍ਰਾਵਲ੍ਲੀਫਲਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕੂਟਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਾਫਲਮ੍
ਚਿਤਰਾਵੱਲੀ ਦਾ ਫਲ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਟਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦਾ ਫਲ—
ਕਾਰਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ਫਲਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ षੋਡਸ਼ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤ੍ਰਦ੍ਵਯੋਪੇਤਂ ਯਮਰੁਦ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ ਬਣਾਵੇ, ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਮ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨਾਲ।
ਧੇਨ੍ਵਾ ਸਹੈਵ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਥ ਕੁਟੁਂਬਿਨੇ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਫਲੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵਸਂਤ੍ਯਮਰਕੋਟਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਅਣਗਣ ਯਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਦਾਨਨ੍ਤਫਲਪ੍ਰਦੌ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਧਰਮ ਸਦਾ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਯਥਾ ਫਲਾਨਾਂ ਕਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਯਥਾ ਭੇਦਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਕਪਦ੍ਮਜਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਲਂਕृਤ੍ਯ ਵਿਭੂषਣੈਃ ਅਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਫਲਾਨ੍ਯੇਵ ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਿ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਫਲ ਹੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਥੋਦਕੁਂਭਸਹਿਤੌ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮੌ ਚ ਕਾਂਚਨੌ ਅਨ੍ਯਾਨਪਿ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍ ।। 4.98.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਿਹਾਤੁਂ ਚੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਿ ਫਲਾਨ੍ਯੁਤ
ਜੇ ਕੋਈ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਫਲ ਵੀ ਖੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤੁ ਗਵੇ ਵੈष੍ਣਵਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਨਾਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤਿਆਗ ਦਾ ਵਰਤ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੈਤਸ੍ਮਾਦਪਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯਤਾਮ੍ਰੇषੁ ਯਾਵਂਤਃ ਪਰਮਾਣਵਃ ਤਾਵਦ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਕਲੁषਾਪਹਰਂ ਜਨਾਨਾਮਾਜੀਵਨਾਯ ਮਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇਹ ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪੁਰੁषੋਲ੍ਪਧਨੋ ਨਰੋ ਵਾ ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਭਵਨੇषੁ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਣਾਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਧਰਮਕ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ—
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸੋ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸਂਜਾਤਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੋ ਜਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਜੰਗ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ।
ਤਾਰਾਯਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ਸਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਚੰਦ ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹੈ।
ਤਾਰਾ ਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਸੁਰਾਰਿਹਾ
ਤਾਰਾ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਤੋਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ?
ਤਾਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੇਕਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਉਹ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯਾਯ ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਾ ਤਥਾਵਿਧਾ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਂ ਪਰ੍ਯਚਰਦ੍ਯਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਕਾਮਸ੍ਯ ਵਸ਼ਮੀਯਿਵਾਨ੍
ਚੰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਇਂਗਿਤਾਕਾਰਕੁਸ਼ਲਾ ਤਾਰਾ ਸੋਮਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਤਾਰਾ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਈ।
ਮੁਨੇਰਂਗਿਰਸਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸੌਮ੍ਯੋऽਸਿ ਸੋਮਰਾਟ੍ ਸਹ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਯੋ ਯੋਗਸ੍ਤਵ ਸਿਦ੍ਧੋऽ ਦ੍ਭੁਤੋ ਮਹਾਨ੍ ।। 4.99.
ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਤੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਮਿਲਾਪ ਸੁਭਾਵਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਂਗਿਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਿਲ ਪੁਰਾ ਸਸੁਰਾਸੁਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ—