ਭਵਤ੍ਯਮਰਵਲ੍ਲਭਃ ਪਠਤਿ ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵਾ ਸਦਾ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਯਪਿ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ ਸਕਲਪਾਪਨਿਰ੍ਮੋਚਨੀਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—ਅਮਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਨਾਰੀ ਕੁਰੁਤੇऽਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮਾਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਸ਼ੁਭਂ ਗੁਰੁਂ ਵਾ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਕੋਈ ਨਾਰੀ ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦ ਸ਼ਿਵਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼ਿਵ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਫਲਤ੍ਯਾਗਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਰੇ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਫਲ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸ਼ੁਭੇ ਮਾਸਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਧृਤਵ੍ਰਤਃ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਅਨ੍ਯੇष੍ਵਪਿ ਤੁ ਮਾਸੇषੁ ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਹੋਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਦਿਨ—
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਧਾਨ੍ਯਾਨਾਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਫਲਮੂਲਕਮ੍
ਅਠਾਰਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਛੱਡ ਕੇ—
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯष੍ਟਮੀषੁ ਚ
ਫਿਰ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਦਿਨ—
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੁਦਰ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਬਣਵਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਮ੍ਰਾਮ੍ਰਾਤਕਪਿਤ੍ਥਂ ਚ ਕਲਿਂਗਂ ਸੇਰ੍ਵਵਾਰੁਕਮ੍?
ਅੰਬ, ਅੰਬ੍ਰਾਤਕ, ਕਪਿੱਠ, ਕਲਿੰਗ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖੀਰੇ—
ਬਦਰਂ ਦਾਡਿਮਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ षੋਡਸ਼
ਬੇਰ, ਅਨਾਰ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਉਦੁਂਬਰਂ ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਬृਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਦੁੰਬਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬ੍ਰਹਤੀ—
ਰੌਪ੍ਯਾਣਿ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਫਲਾਨੀਮਾਨਿ षੋਡਸ਼ 4.98.
ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਿਂਡੀਰਕਂ ਚ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਤਥਾ ਸੂਰਣ ਕਂਦਕਮ੍
ਪਿੰਡੀਰਕ, ਖਜੂਰ, ਤੇ ਸੂਰਣ ਦੀ ਗੰਢ—
ਚਿਤ੍ਰਾਵਲ੍ਲੀਫਲਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕੂਟਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਾਫਲਮ੍
ਚਿਤਰਾਵੱਲੀ ਦਾ ਫਲ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਟਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦਾ ਫਲ—
ਕਾਰਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ਫਲਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ षੋਡਸ਼ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤ੍ਰਦ੍ਵਯੋਪੇਤਂ ਯਮਰੁਦ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਫਲ ਬਣਾਵੇ, ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਮ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨਾਲ।
ਧੇਨ੍ਵਾ ਸਹੈਵ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਥ ਕੁਟੁਂਬਿਨੇ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਫਲੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵਸਂਤ੍ਯਮਰਕੋਟਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਅਣਗਣ ਯਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਦਾਨਨ੍ਤਫਲਪ੍ਰਦੌ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਧਰਮ ਸਦਾ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਯਥਾ ਫਲਾਨਾਂ ਕਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਯਥਾ ਭੇਦਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਕਪਦ੍ਮਜਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਲਂਕृਤ੍ਯ ਵਿਭੂषਣੈਃ ਅਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਫਲਾਨ੍ਯੇਵ ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਿ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਫਲ ਹੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਥੋਦਕੁਂਭਸਹਿਤੌ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮੌ ਚ ਕਾਂਚਨੌ ਅਨ੍ਯਾਨਪਿ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍ ।। 4.98.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਿਹਾਤੁਂ ਚੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਿ ਫਲਾਨ੍ਯੁਤ
ਜੇ ਕੋਈ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਫਲ ਵੀ ਖੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤੁ ਗਵੇ ਵੈष੍ਣਵਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਨਾਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤਿਆਗ ਦਾ ਵਰਤ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੈਤਸ੍ਮਾਦਪਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯਤਾਮ੍ਰੇषੁ ਯਾਵਂਤਃ ਪਰਮਾਣਵਃ ਤਾਵਦ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਕਲੁषਾਪਹਰਂ ਜਨਾਨਾਮਾਜੀਵਨਾਯ ਮਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇਹ ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪੁਰੁषੋਲ੍ਪਧਨੋ ਨਰੋ ਵਾ ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਭਵਨੇषੁ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਣਾਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਧਰਮਕ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ—
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸੋ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।