ਯਜਮਾਨੋऽਪਿ ਯਾਤਾਸੁ ਯਥੇष੍ਟਂ ਕਾਮਮਾਚਰੇਤ੍
ਯਜਮਾਨ ਜਦੋਂ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਾਦੌ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸੁਖਾਨਿ ਚ
ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ繁ਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ,
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤੁਲ੍ਯਂ ਸ ਹੀਨੋऽਪਿ ਵ੍ਰਤੀ ਵ੍ਰਤਫਲਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦੇਕੇਨਾਪਿ ਲਭਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾਵ੍ਰਤੇ
ਪਾਰਥ, ਇਕ ਵਿਆਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ, ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾ ਵਰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨਰੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇषੁ ਤੇषੁ ਚ ਮਾਸੇषੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ,
ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਭਵਂਤਿ ਦ੍ਵਾਵष੍ਟਮ੍ਯੌ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ ਵਸੁਧਾਭਾਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੀਯਾਨ੍ਨਕ੍ਤਭੋਜਨਮ੍
ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਅਠਵੀਂਆਂ ਤੇ ਚੌਦਵੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਬਣਾਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸਾਤ੍ਪਰਂ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਾਤ੍ਪਰਮਯਾਚਿਤਮ੍
ਉਪਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਿਖ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਭਿਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ ਜੋ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਭੁਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਦੇਵਤੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਕ੍ਤਭੋਜੀ ਸਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯਧਃਸ਼ਯ੍ਯੋ ਨਕ੍ਤਭੋਜੀ ਸਦਾ ਭਵੇਤ੍ ਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭੋਪਰਿਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਸੁਸ਼ੋਭਨੇ
ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁਭਾਗੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਕਪਿਲਾਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਮृਨ੍ਮਯਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੁਮ੍ਭਾਨਾਂ ਜਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਮਰ੍ਘਮष੍ਟਾਂਗਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੋ ਅਰਘ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਠ-ਅੰਗ ਅਰਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ 4.96.
ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧੇਨੁਂ ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵृषਂ ਵਾਪਿ ਧੁਰਂਧਰਮ੍ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਿਵੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਂ ਜਾਂ ਜੋੜੇ ਲਈ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਵਿਮਾਨਮਰ੍ਕਪ੍ਰਤਿਮਂ ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਮਲਂਕृਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵਨੇ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਰੁਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ।
ਯਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੀषੁ ਚ ਸ਼ਿਵਾਸੁ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀषੁ ਨਕ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਾਨ ਦृष੍ਟਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਅਠਵੀਂ ਤੇ ਚੌਦਵੀਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਿਵਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ
ਸ਼ਿਵ ਚੌਦਵੀਂ ਦਾ ਵਰਤ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਿਵ ਚੌਦਵੀਂ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਿਤਾਯਾਮੇਕਭੁਙ੍ਨਰਃ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਿਯਮਕृਤ੍ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮੈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਰ੍ਗਂਧਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪਾਦੌ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤਿ ਸ਼ਿਰਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', ਸਿਰ ਨੂੰ 'ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ'।
ਮੁਖਮਿਨ੍ਦੁਮੁਖਾਯੇਤਿ ਤਥੇਸ਼ਾਨਾਯ ਚੋਦਰਮ੍
ਮੂੰਹ ਨੂੰ 'ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', ਤੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਵੀ 'ਈਸ਼ਾਨ' ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਊਰੂ ਚਾਨਨ੍ਤ੍ਯਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਜਾਨੁਨੀ ਚਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਉਰਾਂ (ਥਾਈਆਂ) ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ; ਗੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਵ੍ਯੋਮਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਰੂਪਾਯ ਪृष੍ਠਮਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਅਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਵृषਭਂ ਹੈਮਮੁਦਕੁਮ੍ਭਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਲਦ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਸਮੇਤ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ 4.97.
ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪृषਦਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਦ੍ਭੂਮਾਵੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੌ ਜਾਵੇ।