ਚਰਾਨਂਤਵ੍ਰਤਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਂਚ ਚ
ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਅੰਤਹੀਨ ਵਰਤ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਭਾਓ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ,
ਇਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਸ਼ੀਲਯਾ ਸਹ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਰਮਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੀ ਚ ਸਂਭੂਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇਦ੍ਯਾਪਿ ਸ ਜ੍ਵਲਨ੍
ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਮਨਮੋਹਣ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਯੁਗ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਯੇ ਚ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਸਤਤਂ ਵਾਚ੍ਯਮਾਨਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਗੁਹਾਂ ਸੁਸੁਖਂ ਵਿਹਰ੍ਤੁਂ ਵਾਂਛਂਤਿ ਯੇ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਭਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾऽਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇऽਅਨਂਤਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਨੰਤਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਚੁਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਿਕਾਵ੍ਰਤਮ੍ ਏਤਾਃ ਕਾਃ ਕਿਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਧਰ੍ਮਂ ਚਾਸਾਂ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਸ਼੍ਰਵਣਿਕਾ ਵਰਤ — ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸृष੍ਟਾ ਨਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਜਨੇ ਕृਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਯੋ ਯਦ੍ਵਦਤਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਛੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵਾऽਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ,
ਜਾਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੇ ਪੂਜ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮੇਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ
ਤੀਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਵੱਲੋਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।
ਤਾਸਾਮਸ੍ਤੀਹ ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤਰ੍ਕਹੇਤੁਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਤਚ੍ਛृਣ੍ਵਂਤਿ ਯਤਃ ਪਾਰ੍ਥ ਨੈਕਾ ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾ ਮਤਾਃ
ਉਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਪਰਥ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ।
ਯਥਾ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵਾ ਨਾਗਾਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਃ ਖਗਾਃ ਤਥੈਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਨਾਮਾਨੋ ਵਂਦ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਕਿੰਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾ ਵੀ ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਂ ਨਾਰੀਨਰੈਰਿਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਤਬ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਆਘ੍ਰਾਯ ਧੂਪਂ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਜਲਂ ਚਾਗਨ੍ਧ ਮੇਵ ਚ
ਧੂਪ, ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ,
ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ੍ਯਾਦਂਤਰਾਲੇਪਿ ਪਾਂਡਵ ਸਫੇਨਿਲੈਰ੍ਮੁਖੈ ਰੌਦ੍ਰੈਰ੍ਭ੍ਰਿਯਂਤੇ ਨੀਚਦੁਃਖਿਤਾਃ ।। 4.95.
ਜੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਪਾਂਡਵ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਨੀਚ ਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਝੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੂਯਂਤੇ ਹਿ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨਹੁषੋ ਨृਪਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਥ, ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਤਰਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦਗਦ੍ਗਦਸਂਭਾषਾ ਮਤ੍ਤਮਾਤਂਗਗਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਚੱਲਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ਗਤਾ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਗਂਗਾਯਾਂ ਚਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮੁਨੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿਚ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਈ।
ਭੋਜਯਂਤੀ ਮੁਨੀਨਾਂ ਤੁ ਪਤ੍ਨੀਰ੍ਨਾਨਾਨ੍ਨਭੋਜਨੈਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪੂਜ੍ਯਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਵ੍ਰਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਭਗਵਤੀ, ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਹੈ?
ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯੁਵਾਚ ਜਯਸ਼੍ਰਿਯੇ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਜਯਸ਼੍ਰੀ, ਇਹ ਵਰਤ 'ਸ਼੍ਰਾਵਣਿਕਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੂਢਂ ਬਹ੍ਮਰ੍षਿਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਸੁਪਤਿਵ੍ਰਤਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਹ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਜਯਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਭੋਜ੍ਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਯਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਅਚਾਨਕ ਭੋਜਨ ਖਾ ਲਿਆ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਚਮ੍ਯ ਜਗਾਮਾਥ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ 4.95.
ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਮਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਮਹਾਸਤੀ
ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਪਤਿਵਰਤਾ ਔਰਤ ਮਰਨ ਲੱਗੀ।
ਅਨਨ੍ਤ ਉਵਾਚ । ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਵਰਂ ਗृਹਾਣ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤ੍ਯਜ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ।। । ਕੌਣ੍ਡਿਨ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਫਲਭੋਗੇਨ ਯਾਂ ਯਾਂ ਯੋਨਿਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਂ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਰ੍ਦृਢਾਸ੍ਤੁ ਮੇ ।। ਅਤਿਪ੍ਰਮਾਦਾਨ੍ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਯਨ੍ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਂ । ਤਦਾਗਃ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਨਾਥ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਤ੍ਰਯਂ । ਦਾਰਿਦ੍ਰਨਾਸ਼ਨਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਂ
ਅਨੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਵਰਤ ਮੰਗ ਲੈ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਅਚੰਭਾ ਛੱਡ ਦੇ।' ਕੌਂਡਿਨਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਜਿਹੜੀ ਜਿਹੜੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮੇਰੀ ਹਰੀ ਭਕਤੀ ਪੱਕੀ ਰਹੇ। ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਮਾਫ਼ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਅਨੰਤ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਤ ਦਿੱਤੇ: ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਸ, ਧਰਮ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਅਬਾਦੀ ਲੋਕ।