ਭਰ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਧਨਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲੀ ਵੇਖਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਜਗਾਮ ਸਾ ਹृष੍ਟਾ ਗੋਰਥੇਨ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਤੇਨਾਨਂਤਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸ਼ੁਭਗੋਧਨਸਂਕੁਲਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਅਨੰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆਈ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਘਰ-ਆਸ਼ਰਮ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਮਾਣਿਕ੍ਯਕਾਞ੍ਚੀਭਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਭੂषਿਤਾ
ਉਹ ਮਾਣਿਕ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦੁਪਵਿष੍ਟੇਨ ਦृष੍ਟਂ ਬਦ੍ਧਂ ਸੁਦੋਰਕਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਧਾਗਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਣ ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ
ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਯਦ੍ਯਦੇਵਾਗਤਂ ਗੇਹੇ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਂਤਾਕ੍ਸ਼ੇਪਦੋषੇਣ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਪਤਿਤਂ ਗृਹੇ
ਅੰਤਹੀਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਆ ਪਈ ਹੈ।
ਤਤੋ ਜਗਾਮ ਕੌਂਡਿਨ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਦ੍ਵਨਗਹ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਕੌਂਡਿਨਯਾ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵ੍ਰਤਂ ਨਿਰਸ਼ਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਜਪਨ੍ਹਰਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਪਣਾਇਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਫਲਿਤਂ ਪੁष੍ਪਿਤਂ ਤਥਾ ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੋਪ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਨਾਨਂਤਂ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਦੱਸੋ', ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਅਨੰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਦੁਜਾ।'
ਏਵਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤੇਨ ਗਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਵਤ੍ਸਕਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂ ਆਪਣੀ ਬੱਝ ਨਾਲ ਦਿਖੀ।
ਸੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧੇਨੁਕੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਦ੍ਯਨਂਤਸ੍ਤ੍ਵਯੇਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਦੱਸੋ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ?'
ਤਤੋ ਜਗਾਮਾਥ ਵਨੇ ਗੋਵृषਂ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰੇ ਘਾਹ 'ਤੇ ਖੜਾ ਇੱਕ ਬਲਦ ਵੇਖਿਆ।
ਗੋਵृषਸ੍ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਨਾਨਨ੍ਤੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਯਾ
ਬਲਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਅਨੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।'
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਜਲਕਲ੍ਲੋਲਵੀਚਿਭਿਃ ਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਛੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਸੀ।
ਸੇਵਿਤਂ ਭ੍ਰਮਰੈਰ੍ਹਂਸੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੈਃ ਕਾਰਂਡਵੈਰ੍ਬਕੈਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਭੌਂਰੇ, ਹੰਸ, ਚਕਵਾ, ਕਾਰੰਡਵਾ ਤੇ ਬਕਰੇ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਊਚਤੁਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯੌ ਤਂ ਨਾਨਂਤਂ ਵਿਦ੍ਵਹੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਦੋ ਕਮਲ-ਪੁਖਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦੁਜਾ, ਅਸੀਂ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।'
ਤਾਵਪ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਸੁਮਂਤੇਨ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੁਮੰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਮੁਨਿਵਰੇ ਕੌਂਡਿਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਕੌਂਡਿਨਯਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਉਥੇ ਸੀ।
ਵृਦ੍ਧਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੇਣ ਇਤ ਏਹੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਥੇ ਆ।'
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯਨਾਰੀਨਰੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਸਿਗਦਾਗਰੁਡਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਸੀ।
ਵਿਭੂਤਿਭੇਦੈਸ਼੍ਚਾਨਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ, ਅਨੰਤ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪਾਪੋਹਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਹਂ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਪਾਪਸਮ੍ਭਵਃ
ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਸੁਜੀਵਿਤਮ੍ ਗਰ੍ਦਭਂ ਕੁਞ੍ਜਰਂ ਚੈਵ ਦੇਵ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਤੀ ਗਈ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਗਧੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਨਂ ਨੋਪਕੁਰ੍ਵਞ੍ਛਿष੍ਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤਰੁਤਾਂ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸਾ ਗੌਰ੍ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਦृष੍ਟਾ ਨਿष੍ਫਲਾ ਯਾ ਤ੍ਵਯੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਨਿਕਰਤਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਂ ਤਚ੍ਚ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਦ੍ਵਯਮ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸਾਵਨਂਤੋਹਂ ਗੁਹਾਸਂਸਾਰਗਹ੍ਵਰੇ
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਵਯਵਸਥਾ, ਉਹ ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੁਫਾ-ਜਿਹੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਪੁਨਰ੍ਗृਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ।