ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦਿ ਦਿਨਰਾਤ੍ਰਿਸ਼ਰੀਰਵਾਨ੍
ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ — ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ — ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯੋऽਯਂ ਕਾਲੋ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਵ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰ
ਜੋ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ।
ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਵਸੁਦੇਵਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਇਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਸ਼ੇषਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸੋऽਹਂ ਪਾਰ੍ਥ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਅਨਨ੍ਤਵ੍ਰਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਿਧਿਂ ਵਦ ਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਪੱਕੀ ਯਕੀਨ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ; ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ, ਪਾਰਥ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਨੰਤ ਵਰਤ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਤੇ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਚਾਸ੍ਯ ਹ੍ਯਨੁष੍ਠਾਨਵਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਏਵਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰ੍ਯ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਨਂਤਵ੍ਰਤਂ ਹਰੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਆਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਸੁਮਂਤੋ ਨਾਮ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਕੇ, ਅਨੰਤ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਹਰੀ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਸੁਮੰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਗੋਤ੍ਰੇ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਭृਗੋਃ ਸੁਤਾਮ੍
ਉਹ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਲੇਨ ਸਂਜਾਤਾ ਦੁਹਿਤਾਨਂਤਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਧੀ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਨੰਤ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਸਨ।
ਮਾਤਾ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਲੇਨ ਹਰਦਾਹੇਨ ਪੀਡਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਗ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੇ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
ਸੁਮਂਤੋਪਿ ਤਤੋਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਧਰ੍ਮਪੁਂਸਃ ਸੁਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਸੁਮੰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਕ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ।
ਦੁਃਸ਼ੀਲਾਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਂ ਚਂਡੀਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲਹਕਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਹ ਮਾੜੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਰੁੱਖੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਕੁਡ੍ਯਸ੍ਤਂਭਤੁਲਾਧਾਰਦੇਹਲੀਤੋਰਣਾਦਿषੁ
ਉਹ ਕੰਧਾਂ, ਥੰਮਾਂ, ਤਰਾਜੂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਤੋਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕੈਃ ਸ਼ਂਖਪਦ੍ਮੈਸ਼੍ਚ ਅਰ੍ਚਯਨ੍ਤੀ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਸਵਸਤਿਕ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਯਾ ਮਯਾ ਸ਼ੀਲਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਵਾਂ?
ਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਨਾ ਵਿਵਾਹਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।
ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਯਾਦਿਕਂ ਦੇਯਂ ਜਾਮਾਤੁਃ ਪਾਰਿਤੋषਿਕਮ੍
ਜਾਮਾਤ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਾਰਸਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਪਾਟੇ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਦਰਵਾਜਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।'
ਕੌਂਡਿਨ੍ਯੋਪਿ ਵਿਵਾਹ੍ਯੈਨਾਂ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਞ੍ਛਨੈਃਸ਼ਨੈਃ
ਕੌਂਡਿਨਯ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਿਆ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਭੋਜ੍ਯਵੇਲਾਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸਰਿਤ੍ਤਟੇ
ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਰ ਕਰਕੇ,
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਰ੍ਯਃ ਕਿਮੇਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਤ ਕਿਂਨਾਮ ਵ੍ਰਤਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?'
ਸਾਬ੍ਰਵੀਦਹਮਪ੍ਯੇਵਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਰਤ ਕਰਾਂਗੀ।'
ਅਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਮਰ੍ਦ੍ਧਮਾਤ੍ਮਨਿ ਭੋਜਨਮ੍
ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੁ ਸਰਿਤ੍ਤੀਰੇ ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰੇਰਿਮਾਮ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ।
ਧੂਪੈਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਸਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਪੀਤਾਲਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ਤੈਃ
ਧੂਪ, ਫੁੱਲ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸੌ ਪੀਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ,
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰਂਥਿਯੁਤਂ ਵਾਮੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪੁਮਾਨ੍
ਚੌਦ੍ਹ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ: ਇਸਤਰੀ ਖੱਬੇ ਤੇ, ਪੁਰਖ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੇ ਬਾਂਧਦੇ ਹਨ।
ਅਨਂਤ ਸਂਸਾਰਮਹਾਸਮੁਦ੍ਰੇ ਮਗ੍ਨਾਨ੍ਸਮਭ੍ਯੁਦ੍ਧਰ ਵਾਸੁਦੇਵ
ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਣ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਅਨੇਨ ਦੋਰਕਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਾਨਸੈਃ
ਇਹ ਧਾਗਾ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਂਤੇ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਹੀਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤਵ
ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।