ਉਵਾਚ ਮੁਞ੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਵਚਸ੍ਤੋषਕਰਂ ਸ਼ृਣੁ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦੇ; ਸੁਣ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।'
ਬृਹਸ੍ਪਤੀਤਿ ਨਾਮਾ ਵੈ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਬਹਵਃ ਸੁਤਾਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਂਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੌਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਦਾਂਗਿਰਾਃ
ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਗ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਜਾਤਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍
ਚੌਦਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਤੋऽष੍ਟਪਤਿਪਤ੍ਵੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਅੱਠ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੈਲਜਾਬਾਲਿਮਨ੍ਵਾਦ੍ਯੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨਹੁषਾਦਿਭਿਃ
ਪੈਲਾ, ਜਾਬਾਲੀ, ਮਨੁ ਆਦਿ ਹੋਰਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਆਦਿ ਨੇ।
ਅਜ੍ਞਾਤਾਵृषਪਾਪੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਲੈਰ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਹਿਂਸਿਤਾਃ 4.93.
ਅਣਜਾਣ ਪਾਪੀ ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਿਤਾਃ ਪਰ੍ਵਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤੋਯਾਗ੍ਨਿਦਹਨੇ ਮृਤਾਃ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਸੁਖ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਚੈਵ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਸੁਲਘੂਨ੍ਯਪਿ
ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੇ ਦਾਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਛੋਟੇ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤਿਥਿਰਿਯਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਗ੍ਨੇਯੀ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਲੋਕ ਇਸ ਤੀਥ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਮਨੋਰਥਂ ਯਂਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਹ੍ਯੁਪੋषਤਿ
ਇਸ ਦਿਨ, ਜਿਸ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਿ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਦ੍ਭੂਮੌ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਖਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਆਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਮਥ ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੈਲਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸ਼ਿਆਮਾਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ, ਤੇਲ ਤੇ ਖਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ।
ਅਗ੍ਨਯੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਾਯ ਸੋਮਾਯਾਂਗਿਰਸੇ ਨਮਃ
ਅਗਨਿ, ਜੋ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਆਂਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਹੋਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ।
ਨਮਸ੍ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਯੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਃ ਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰੂਪਿਣੇ
ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨੀਰਾਜਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਂਜੀਤ ਵਾਗ੍ਯਤਃ 4.93.
ਨੀਰਾਜਨ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ।
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਹਨ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦਨੇਨਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਸਿਤਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਲਿਕਮੇਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ, ਜੋ ਹਰ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਸਮਾਪ੍ਤਂ ਹਿ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਤੁ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ ਮृਤਸ੍ਯ ਦੇਹੋ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਥੋ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯਨਾਰੀਗਣਵृਤੋ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਚਾਗਤ੍ਯ ਕਾਲਾਂਤੇ ਜਾਤਃ ਸ ਚ ਨृਪੋ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਾਗ੍ਮੀ ਕृਤੀ ਧੀਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਧਨਵੰਤ, ਵਾਕਪਟੂ, ਕਰਤਬੀਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਹੋਇਆ।
ਯੇ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ ਭੁਵਿ ਸੁਰੋਰਗਮਾਨਵਾਨਾਂ ਕਾਮਾ ਹ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਗੁਣੇਨ ਯੁਤਾਃ ਸਦੈਵ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਦੇਵਤਾ, ਨਾਗ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੁਲਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृ੍ष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਆਗ੍ਨੇਯੀਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਅਗਨੇਈ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਤਿਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚੈਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਵਰਤ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਸ਼ੁਭ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਚੌਦਵੀ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ।
ਕਿਂ ਸ਼ੇषਨਾਗ ਆਹੋਸ੍ਵਿਦਨਂਤਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਕੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ, ਜਾਂ ਅਨੰਤ, ਜਾਂ ਤਕਸ਼ਕ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਥ ਵਾਨਂਤ ਉਤਾਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕੀ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਾਂ ਅਨੰਤ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਆਦਿਤ੍ਯਾਦਿषੁ ਵਾਰੇषੁ ਯਃ ਕਾਲ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।