ਤਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਵਤਾਂ ਤੈਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਚ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਏ ਹੋ।
ਲੋਕਪਾਲਾਨ੍ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਦੀਨ੍ਸਯਮਾਨ੍ਵਾਰੁਣਾਨਿਲਾਨ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ—ਮਹੇਂਦਰ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਅਤੇ ਅਨਿਲ—
ਗਂਧਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਤ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਨ੍
ਗੰਧਰਵ, ਕੁਬੇਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਬੁਧਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਨृषੀਨ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਗਤਸ੍ਤਾਵਦੁਤਥ੍ਯਃ ਸੂਰ੍ਯਮਂਡਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਤਥਿਆ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਉਤਥ੍ਯਮਥੋਵਾਚ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਤਥਿਆ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵ ਦੇਵਸਮਾਗਮਮ੍ 4.93.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਉਵਾਚਾਙ੍ਗਿਰਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਨਂ ਤ੍ਵਮਾਨਯ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ।'
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਸੂਰ੍ਯ ਤਪ੍ਯਤੇ ਭਵਤਾਨ੍ਵਹਮ੍
ਆਓ, ਆਓ, ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾੜਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਿਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?'
ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨ ਦਹਤੇ ਭੁਵਨਂ ਯਾਵਦਂਗਿਰਾਃ
ਜਲਦੀ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਿਰਸ ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਦੂਰ ਹੈਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗਾ।
ਪਾਟਲੋ ਹਰਿਤਃ ਸ਼ੋਣਃ ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਤਃ ਦਗ੍ਧਮਙ੍ਗਿਰਸਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭੂਯੋऽਪਿ ਪ੍ਰਦਹਿष੍ਯਤਿ
ਲਾਲ, ਹਰਾ, ਗੂੜਾ ਲਾਲ, ਤੇ ਚਿੱਟਾ—ਇਹ ਰੰਗ ਮਿਟ ਗਏ ਹਨ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਵੀ ਸਾੜੇਗਾ।
ਯਾਵਚ੍ਚ ਦਹਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਭੁਵਨਂ ਤਪਸਾਂਗਿਰਾਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਅੰਗਿਰਸ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਰਹੇ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਭੁਨਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮਧਿਰੂਢਵਾਨ੍
ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਾ ਉਵਾਚੇਦਂ ਗਤਃ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍
ਅੰਗਿਰਾ ਜਦੋਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਸਂਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯੋਚੁਰਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਤਾਵਨ੍ਮਹੀਤਲੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਗ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ।'
ਯਾਵਦਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਕ੍ਵਾਸੌ ਨष੍ਟਃ ਕ੍ਵ ਤਿष੍ਠਤਿ 4.93.
ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?
ਦੇਵੈਰ੍ਦृष੍ਟੋ ਯਥਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੇऽਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਤ੍ਵਮਂਗਿਰਾਸ੍ਤੁ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਅੱਗ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ; ਅੰਗਿਰਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰ।
ਕੋ ਮੇऽਪਹृਤਂ ਤੇਜਃ ਕੇਨਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਕृਤਂ ਤ੍ਵਿਹ
ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਲੈ ਲਈ? ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ?
ਉਵਾਚ ਮੁਞ੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਵਚਸ੍ਤੋषਕਰਂ ਸ਼ृਣੁ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦੇ; ਸੁਣ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।'
ਬृਹਸ੍ਪਤੀਤਿ ਨਾਮਾ ਵੈ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਬਹਵਃ ਸੁਤਾਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਂਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੌਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਦਾਂਗਿਰਾਃ
ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਗ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਜਾਤਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍
ਚੌਦਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਤੋऽष੍ਟਪਤਿਪਤ੍ਵੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਅੱਠ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੈਲਜਾਬਾਲਿਮਨ੍ਵਾਦ੍ਯੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨਹੁषਾਦਿਭਿਃ
ਪੈਲਾ, ਜਾਬਾਲੀ, ਮਨੁ ਆਦਿ ਹੋਰਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਆਦਿ ਨੇ।
ਅਜ੍ਞਾਤਾਵृषਪਾਪੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਲੈਰ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਹਿਂਸਿਤਾਃ 4.93.
ਅਣਜਾਣ ਪਾਪੀ ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਿਤਾਃ ਪਰ੍ਵਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤੋਯਾਗ੍ਨਿਦਹਨੇ ਮृਤਾਃ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਸੁਖ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਚੈਵ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਸੁਲਘੂਨ੍ਯਪਿ
ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੇ ਦਾਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਛੋਟੇ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤਿਥਿਰਿਯਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਗ੍ਨੇਯੀ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਲੋਕ ਇਸ ਤੀਥ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।