ਉਵਾਚਾਸੌ ਚਿਰਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰੋਮਾਸ਼ੁਕ੍ਰਸਮ੍ਭਵਃ
ਉਸ ਨੇ ਲੰਮਾ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਮਾ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਰੁਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦੇਵਾ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਮ੍ਭੁਃ ਸਹੋਮਯਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਉਮਯਾ ਸਹਿਤੇਨ ਤਤ੍
ਉਹ ਜੋ ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਗਤਃ ਕਾਲੋऽਥ ਮੈਥੁਨੇ ਭਯਂ ਚ ਸੁਮਹਤ੍ਤੇषਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਸੌ ਸਾਲ, ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ, ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਏ; ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਰੁਦ੍ਰਸਮ੍ਭਵੋ ਯੋ ਵੈ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਬਲਃ
ਜੋ ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਭਵਤਿ ਰਤੇਰ੍ਵਿਰਤਿਰੇਤਯੋਃ
ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਗਤੌ ਤੌ ਚੋਮਯਾ ਦृष੍ਟੌ ਸਮਸ੍ਥੌ ਵਿषਮਸ੍ਥਯਾ 4.93.
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੜੇ ਵੇਖਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੈਰ੍ਜਨਿਤੋ ਵਿਘ੍ਨੋ ਮੇऽਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ।
ਅਥੋਵਾਚ ਤਦਾ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਗਣਾਞ੍ਛਨੈਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਥ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਨष੍ਟੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਦੇਵਸਂਕੁਲਾਤ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਅੱਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾ ਅਨ੍ਵੇषਣੇ ਯਤ੍ਨਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਗ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਂਸਾਃ ਕੇਕਾਃ ਸ਼ੁਕਾ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ਰਵਣਂ ਗਤਾਃ
ਹੰਸ, ਮੋਰ, ਤੋਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਵਣ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਰਮ੍
ਫਿਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ।
ਕਚ੍ਚਿਦृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਟਤਾ ਸਦਾ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸਦਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ?
ਭੂਯੋਭੂਯਸ੍ਤੁ ਪृष੍ਟੋऽਪਿ ਨ ਗਾਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਚ੍ਚਿਰਮ੍
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਕ੍ਤਂ ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਤ੍ਰ ਤਨੂਰੁਹਾਃ
ਤੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਲਈ, ਅਜੀਬ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ—
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੇ ਵਰਂ ਦਦ੍ਮੋ ਜੀਵਜੀਵਕ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ 4.93.
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੂਜਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਜੀਵਜੀਵਕ।
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਦਿ ਤਵਾਧਸ੍ਥਾਦ੍ਬੁਧਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇਰੇ ਹੇਠਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ,
ਮਾਸਂ ਯਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਂ ਵੈ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤ੍ਯਨਿਂਦਿਤਮ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਤੇਰਾ ਤੀਜਾ ਅੰਡਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ ਖਾਏ,
ਇਦਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਤ੍ਵਮਥ ਆਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਹ ਵਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਊष੍ਮਯਾ ਜਾਤਕਲ੍ਮਾषਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਉਸਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਊष੍ਮਯਾ ਕਲ੍ਮषੀਭੂਯ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਗਰ੍ਭਂ ਧਰਿष੍ਯਤਿ
ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮੈਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਧਾਰੇਗਾ।
ਪਂਡਾਗ੍ਨਿਪਾਲਨੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਵਂਸ਼ਸ੍ਯਾਨੁਗ੍ਰਹਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵ੍ਯਾਹृਤਿਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਭੂਯੋऽਪਿ ਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਅਗ੍ਨਿਰਗ੍ਨਿਤ੍ਵਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਿਥੀ ਯਸ੍ਯਾ ਪੁਨਰਗ੍ਨਿਤ੍ਵਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਹੜੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਅੱਗੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਉਤਥ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਸੋਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਦ੍ਵ੍ਯਤਿਕਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਉਤਥ੍ਯੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਅਙ੍ਗਿਰਾਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ ।।4.93.
ਉਤਥਿਆ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਤਥਿਆ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਗਚ੍ਛਾਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਮਰੀਚਿਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਉਤਥ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨृषੀਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਤਬ੍ਧਮਾਨਸਃ
ਆਓ, ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ। ਉਤਥਿਆ ਨੇ, ਮਨ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਜ੍ਯਾਯਾਨ੍ਵਾ ਕਤਮੋਸ੍ਮਾਕਮਿਤਿ ਨਃ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ, ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਵੱਡਾ ਹੈ?
ਅਥੋਵਾਚ ਮੁਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਵੁਭੌ ਕੁਦ੍ਧਮਾਨਸੌ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ।