ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸਾ ਦ੍ਯੋਤਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਤਪ ਨਾਲ ਐਸਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ, ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇਜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਯਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਨਾਮੈਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਜਨ੍ਤੁਭਯਾਪਹਮ੍
ਇਹ ਵਰਤ 'ਯਮ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਂਡਪੁਰੁषੈਰ੍ਮਦ੍ਦੇਹਾਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਿਵ
ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੰਡ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁषੋ ਬਲਦਾਕृष੍ਯ ਰੋषਿਤਃ
ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਮਨੁੱਖ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਭਾਯਾਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਮਂ ਪਿਂਗਲਲੋਚਨਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਮਹਾਸ਼੍ਲੇष੍ਮੈਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਰੁਪਾਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਤੇ ਮਹਾਂ ਕਫ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਸਨ।
ਜ੍ਵਰਗਰ੍ਦਭਸ਼ੀਰ੍षਾਦਿਭਗਂਦਰਮਲਕ੍ਸ਼ਯੈਃ
ਉਥੇ ਬੁਖਾਰ, ਗਧੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਪੇਟ ਫੂਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਸਨ।
ਵੇਦਨਾਭਿਃ ਪ੍ਰਮੇਹੈਸ਼੍ਚ ਪਿਟਕੈਰ੍ਗਂਡਬੁਦ੍ਬੁਦੈਃ 4.89.
ਉਥੇ ਦਰਦਾਂ, ਮੂਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਫੋੜੇ, ਗੰਢ ਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਸਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਬਹੁਵਿਧੈ ਰੌਦ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਰੂਪਭਯਂਕਰੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ ਉਥੇ ਸਨ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਦਾਨਵੈਰੁਗ੍ਰੈਰੁਪਵਿष੍ਟੈਃ ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਉਥੇ ਰਾਖਸ਼, ਉਗਰੇ ਦਾਨਵ, ਬੈਠੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਿਂਹੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਵਰਾਹੈਸ਼੍ਚ ਤਰਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚਾਨੁਜਂਤੁਕੈਃ
ਉਥੇ ਸਿੰਘ, ਬੱਘ, ਸੂਰ, ਤਰਖ਼, ਤੇ ਗਿਦੜ ਵੀ ਸਨ।
ਗृਧ੍ਰੈਰੁਲੂਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਤ੍ਕੁਣੈਰ੍ਡਾਕਿਨੀਗ੍ਰਹੈਃ
ਉਥੇ ਗਿੱਧ, ਉੱਲੂ, ਬਹੁਤ ਕੀੜੇ ਤੇ ਡਾਇਣਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਜਾਦੂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪਿਸ਼ਾਚੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਕੂष੍ਮਾਂਡੈਃ ਪਾਸ਼ਖਡ੍ਗਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰੈਃ
ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਫਾਹਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ,
ਬृਹਤ੍ਕਾਯੈਰ੍ਨਾਰਕੀਯੈਃ ਪਾਪਿष੍ਠਾਨਾਂ ਨਿਯਾਮਕੈਃ
ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਦੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ,
ਅਸਿਭਂਗਾਮਿषਚ੍ਛੇਦਰੁਧਿਰਸ੍ਰਾਵਕਾਦਿਭਿਃ
ਟੁੱਟੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਚੀਰੀ ਹੋਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੇ ਵਗਦੇ ਲਹੂ ਆਦਿ ਨਾਲ,
ਸ ਆਹ ਕਿਂਕਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ,
ਮੁਦ੍ਗਲੋ ਨਾਮ ਕੌਡਿਨ੍ਯੇ ਨਗਰੇ ਭੀष੍ਮਕਾਤ੍ਮਜਃ
ਕੌਡੀਨਿਆ ਨਗਰ ਵਿਚ ਭੀਸ਼ਮਕ ਦਾ ਪੁੱਤ ਮੁਦਗਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਸੀ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਗਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਾਯਾਤਾਃ ਪੁਨਰੇਵ ਤੇ 4.89.
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰ੍ਨ ਦੇਹੀ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਗਤੈਃ
ਜਦ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।
ਕृਤਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਯੈਸ੍ਤੁ ਨਰਕਾਰ੍ਤਿਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਕੀਤੀ,
ਉਜ੍ਜਯਿਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਵਾ ਭੈਰਵੇ ਵਾਥ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਉਹ ਜੋ ਉੱਜੈਨੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਭੈਰਵ ਵਿਖੇ ਮਰੇ,
ਕਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਦ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੈਸ੍ਤਵ ਤੁष੍ਟਿਦਮ੍
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸੌਮ੍ਯਦਿਨੇ ਸੂਰ੍ਯਾਂਗਾਰਕਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਤੇ ਮੰਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨष੍ਟੌ ਪਂਚ ਚੈਵ ਸਮਾਹ੍ਵਯੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਅੱਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਬੁਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਂਤਰ੍ਵਾਸੋਵृਤਾਨ੍ਭਕ੍ਤਾਨ੍ਸੌਪਦਿष੍ਟਦਿਗੁਨ੍ਮੁਖਾਨ੍
ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਿਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਕਾषਾਯੈਃ ਸੁਖੋष੍ਣਾਂਬੁਭਿਰੇਵ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਕਾਢਿਆਂ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਗੁੰਮ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਥਾਚਾਂਤੋ ਵ੍ਰਤੀ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ 4.89.
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੇਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ,
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਾਨੁਪਵਿष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਉਹ ਤ੍ਰੈਹੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਿਠਾਵੇ।
ਸੁਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸੁਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਿਆ ਤੇ ਸੁਆਦਲਾ ਭੋਜਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਰੋਸੇ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਤ੍ਰੈਰਥੈਕੈਕਂ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤ੍ਹ ਮਾਤਰਾ ਭੋਜਨ, ਤਾਮੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਦੇਵੇ।