ਤਸ੍ਯੈਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪੀਤਸ੍ਯ ਸਵੇਦਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਧੀਸ੍ਤੇਨ ਦਹ੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ।। 4.82.
ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸੋਚਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇਦਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਪਰਂ ਤ੍ਵਿਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਿਦਂ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਵਰ੍षਾਦਿਭਵਂ ਲੋਭਾਤ੍ਸੋਢਂ ਮਯਾऽਸ਼ੁਭਮ੍
ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਠੰਢ, ਗਰਮੀ, ਮੀਂਹ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੁਰਾਈ ਸਹਿ ਲਈ।
ਪਿਤृਦੇਵਮਨੁਪ੍ਯਾਣਾਮਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਪਿਤਾ ਹਿ ਯੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ—
ਪੁਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰੇषੁ ਮਮਤ੍ਵਾਹृਤਚੇਤਸਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜਮੀਨ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ—
ਮृਤੇ ਮਯਿ ਧਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਯਾਯੋਪਾਰ੍ਜਿਤੇ ਸਦਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਨ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਸੀ—
ਨ ਮਯਾ ਪੂਜਿਤਾ ਗੇਹਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਨ੍ਮੇ ਨ ਪੂਜਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਕੁਟੁਂਬਂ ਪੋषਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ—
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਨੋ ਕृਤਮ੍
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ, ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਕਰਮ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।
ਦਾਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਮਯਾ ਭृਤਾਃ
ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ।
ਦਾਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਯਾ ਨ੍ਯਾਯਾਰ੍ਥਸਂਚਯਃ 4.82.
ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਂ ਧਨ ਸੱਚੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤਪਾਪਂ ਮਯਾ ਭੁਕ੍ਤਮਨ੍ਯੈਸ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸਂਚਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਲਏ।
ਯਨ੍ਮਮਤ੍ਵਾਭਿਭੂਤੇਨ ਮਯਾ ਪਾਪਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਮੈਂ ਲਗਾਵ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਕਮਾਇਆ—
ਅਂਤਰ੍ਦੁਃਖੇਨ ਦਗ੍ਧੋऽਹਂ ਬਹਿਰ੍ਦਹ੍ਯਾਮਿ ਭਾਵਯਨ੍
ਅੰਦਰੋਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਬਾਹਰੋਂ ਵੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਸ਼੍ਯਸ੍ਯਮृਤਸਾਗਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਪਾਪਮੇਤਾਵਤ੍ਸੁਵृਤ੍ਤਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਮ੍
ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਤੇ ਦਸ਼ਮੇ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਰਾਧਨੇਚ੍ਛਯਾ ਨ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਪਾਪਮਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਰ੍ਜਯਮ੍
ਦਸਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਅਚਲ ਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪੈਰਹੋਭਿਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੀਣਮਾਮਪਾਤ੍ਰੇ ਯਥਾ ਜਲਮ੍
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ।
ਨਾਸ਼ਂ ਪਾਪਸ੍ਯ ਕੁਰੁਤੇ ਜਯਂ ਸੁਕृਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥੈਤਦ੍ਵਦਤਾਰ੍ਤੇਨ ਭਵਤਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਇਆ ਹੈ—
ਪਾਪਮਤ੍ਰ ਕृਤਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਭਦ੍ਰ ਤਾਪਾਯ ਜਾਯਤੇ 4.82.
ਇਥੇ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਹੇ ਚੰਗੇ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਰਭਦ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਯਯਾਵਿਤ੍ਥਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਸੀਰਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਪਵਾਸਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਕਥਿਤਸ੍ਤੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਰੇਣ ਪੁਣ੍ਯਾਯ ਯਤਿਤਵ੍ਯਂ ਨ ਪਾਤਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮੰਦ ਕਰਮ ਨਹੀਂ।
ਪੁਰੁषੈਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਦ ਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਜਯਾ ਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਨृਣਾਂ ਸੁਕृਤਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਜਯਾ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਮਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ
ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁਧੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਯਨ੍
ਇਕਾਦਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਲੋਭਂ ਚ ਮਦਂ ਮੋਹਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ੪੮- ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਉਹ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਲਾਲਚ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਭੁਲੇਖਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੇ।