ਗੋਵਿਨ੍ਦਮਰ੍ਚਯਤਿ ਗੋਰਸਭੋਜਨਸ੍ਤੁ ਗਾ ਵੈ ਵਿਨੋਦਯਤਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗਵਾਹ੍ਨਿਕਸ਼੍ਚ
ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਗੋਵਿਨ੍ਦਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਗੋਵਿੰਦ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਖਣ੍ਡਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦਾਨਧਰ੍ਮੇ ਕृਤਂ ਯਸ੍ਯ ਵਿਪਾਕਂ ਵਦ ਯਾਦृਸ਼ਃ
ਅਖੰਡ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ।
ਵੈਕਲ੍ਯਾਤ੍ਫਲਵੈਕਲ੍ਯਂ ਯਾਦृਸ਼ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮੇ
ਜੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਾਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ।
ਉਪਵਾਸਾਨ੍ਵਿਨਾ ਖਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤ੍ਯੇਵ ਤਾਞ੍ਛृਣੁ
ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਰੂਪਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵ੍ਰਤਵੈਕਲ੍ਯਦੋषਤਃ
ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਰੂਪ ਜਾਂ ਘੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੀ ਨਰਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਨਾਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਥਾ ਪਤਿਮ੍
ਜੋ ਮਰਦ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਔਰਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨੂੰ ਪਤੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਦਾਤਾਰਸ੍ਤਥਾਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਯਨਗ੍ਨਯਃ
ਜੋ ਦਾਨ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਲੇਪਨੈਰ੍ਹੀਨਾ ਭੂषਣੈਸ਼੍ਚਾਤਿਰੂਪਿਣਃ
ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਕਪੜੇ, ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਰਤਵੈਕਲ੍ਯਾਤ੍ਫਲ ਵੈਕਲ੍ਯਮਾਗਤਾਃ ਉਪਵਾਸੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵੈਕਲ੍ਯਾਦ੍ਵਿਕਲਂ ਫਲਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੇ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਧੂਰਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਪਵਾਸ ਜਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਦ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਯੇਨ ਜਾਯਤੇ
ਉਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਵੈਕਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਗਦਤੋ ਮਮ ਕृਤੋਪਵਾਸੋ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਦੋਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਧੂਰੇਪਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਾਰਾਯਣਂ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਥਾ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਜਲਸ੍ਨਾਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਇਦਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਹਰੇਃ
ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਨਿ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਯਾ ਖਣ੍ਡਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—
ਯਥਾਖਂਡਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੈਂ—
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰਪਿ ਮਾਸੈਸ੍ਤੁ ਪਾਰਣਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਨਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੈਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਚ ਮਾਸੇषੁ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣ੍ਯਂ ਤੁ ਪਾਰਣਮ੍
ਚੈਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਨ ਦਾ ਫਲ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾਂਤੇषੁ ਪਾਰਣਮ੍
ਸਾਵਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਤੱਕ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਰੌਪ੍ਯਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਚ ਮृਨ੍ਮਯਂ ਪਾਤ੍ਰਮਿष੍ਯਤੇ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਸ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ 4.79.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਥਾਨ੍ਯਾਯ੍ਯਮਖਂਡਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ ਵੈਕਲ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕृਤਮ੍
ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਵੇ—
ਤਸ੍ਮਾਦੇषਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨਰੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ ਲਈ, ਨੇਕ ਦਿਲੀ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵਰਤ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮਖਂਡਮਿਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਕृਤੇਨ ਯੇਨ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਰਸਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡੀ ਕਦਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇऽਖਂਡਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਅਖੰਡ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਉਨਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਮਨੋਰਥਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨਾਰੀ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਮਨੋਰਥ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਹਰੇਰ੍ਨਾਮ ਵਦਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਵਯੁਕ੍ਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਵ ਭਰ ਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—
ਤਤੋਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਰਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਯਤੋ ਹਰਿਮ੍
ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।