ਯਸ੍ਯਯਸ੍ਯ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ ਕਰੋਤਿ ਦਿਨੇ ਵਣਿਕ੍
ਜਿਸ-ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਵਾਨਘ
ਉਹ ਆਖਦਾ, 'ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ—'
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਨਲੋਭਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਸਤ੍ਕृਤਿਂ ਵਣਿਕ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ—
ਸ਼੍ਰਵਣਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਯੋਗੇ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਮਹਾਨਦੀਸਂਗਮੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—
ਅਵਾਪ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮਾਨਵੈਃ ਸ਼ੀਤਲਾਮਲਪਾਨੀਯਾਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯੋ ਮਨੋਹਰਾਃ ।। 4.75.
ਉਹ ਉਹੋ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।
ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਣਿਙ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੁਤਪ੍ਤਜਾਂਬੂਨਦਭੂषਿਤਾਂਗਃ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਪਾਰੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸ਼੍ਰਵਣਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਮਹਾਂ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਸ੍ਰਾਵਣ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਪਚੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿਜਯਸ਼੍ਰਵਣਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਵਿਜੈ ਸ੍ਰਾਵਣ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਯਦਾ ਸਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਸ੍ਰਾਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—
ਬਲਵਾਨਜਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਬਲਿਰ੍ਨਾਮਾ ਮਹਾਬਲਃ ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਚਨਮੂਚਿਰੇ
ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਤੂ ਦੈਤ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਬਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ—
ਜਹਿ ਦੈਤ੍ਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਬਲਿਂ ਬਲਨਿषੂਦਨ
'ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਲੀ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰੋ!'
ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਾਲਜ੍ਞੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ਤਪਸੋਨ੍ਤਃ ਸੁਬਹੁਨਾ ਕਾਲੇ ਨਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਂਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗਾ।
ਯਦਾ ਵਿਨਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯੇ ਕਾਲੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨਿਮਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,
ਅਦਿਤਿਰ੍ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਵੈ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਪੁਤ੍ਰਲੋਭਿਨੀ
ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਸੀ,
ਤਦ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਹਿਤਂ ਤੁ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਮ੍ 4.76.
ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਗਤਾ ਦੇਵਾਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਚਿਂਤਯਤ੍ ਅਦਿਤਿਰ੍ਵਰਯਾਮਾਸ ਵਾਂਛਿਤਂ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਅਥ ਕਾਲੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਗਤੇ ਸਾ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਫਿਰ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵਪਾਦਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਯਂ ਮਹਚ੍ਛਿਰਸਮਰ੍ਭਕਮ੍
ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜੰਮਿਆ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਛੋਟੀ, ਸਰੀਰ ਛੋਟਾ ਤੇ ਸਿਰ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਮਨਂ ਜਾਤਂ ਯਦਿ ਸਾ ਵਕ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇਕੱਦਸੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਾਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ,
ਭਯਂ ਬਭੂਵ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੋष ਆਭਵਤ੍
ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
ਚਕਾਰ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਧੀਮਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਨੁਦ੍ਯਤਃ
ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਕੁਸ਼ਸ੍ਵਚ੍ਛੋਦਕਧਰਃ ਕਮਂਡਲੁਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਫੜ ਕੇ, ਕਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਲਿਮਥੋਵਾਚ ਵਾਮਨੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਬਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਮਨ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪਾਦਤ੍ਰਯਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਪਠਨਾਰ੍ਥੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਸਿ 4.76.
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਦੀ ਮਾਪ ਲਈ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਖੜਾ ਹੈਂ।
ਤਤੋ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤੁਮਾਰਬ੍ਧੋ ਵਾਮਨੋऽਨਂਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਫਿਰ ਵਾਮਨ, ਜਿਸਦੇ ਕਦਮ ਬੇਅੰਤ ਹਨ, ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਭ੍ਯਾਮਿਂਦ੍ਰਾਦਿਕਾਁਲ੍ਲੋਕਾਁਲ੍ਲਲਾਟੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਾ ਦੇਵਰ੍षਯਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।