ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣੋਪੇਤਾ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ ਸੋਪਵਾਸਃ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਜਲਪੂਰ੍ਣੇ ਤਥਾ ਕੁਂਭੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਕਂਧੇ ਸੁਘਟਿਤਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਸ੍ਨਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਿਤਚਂਦਨ ਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ੴ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯੇਤਿ ਸ਼ਿਰਃ ਸਂਪੂਜਯਦ੍ਧਰੇਃ
ਉਂਹ ਨੇ 'ਓਂ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ੴ ਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਤੇ ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਭੁਜੌ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਣੇ 4.75.
'ਓਂ ਨਮਹ ਸ਼੍ਰੀਮਤੇ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਜਨਕਾਯੇਤਿ ਏਵਂ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
'ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਜਨਕਾਯ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧੂਪੈਃ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸੋਦਕਾਂਸ਼੍ਚ ਨਵਾਨ੍ਕੁਂਭਾਞ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍ ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਾਂਜਲਿਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਮੇਤਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਸਵੇਰੇ ਸੁੱਥਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜਧਵਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੇ।
ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤੇ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਬੁਧਸ਼੍ਰਵਣ ਸਂਜ੍ਞਕ
ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੁਧਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗੋਵਿਂਦ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਯੁਕ੍ਤੇ ਅਸ਼ੇषਾਹਸ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਸ਼ੋ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਕੋ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਭਾਗੇ ਤੁ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਸ਼ਾਰਣ ਨਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ,
ਸੁਤਪ੍ਤਸਿਕਤਾ ਭੂਮਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਦੁष੍ਟਾ ਮਹੋਰਗਾਃ 4.75.
ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਮੀਖਦਿਰਪਾਲਾਸ਼ਕਰੀਰੈਃ ਪੀਲੁਭਿਃ ਸਹ
ਉਥੇ ਸ਼ਮੀ, ਖਦੀਰ, ਪਲਾਸ਼, ਕਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ,
ਦਗ੍ਧਪ੍ਰਾਣਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣਾ ਯਤ੍ਰ ਭੂਰ੍ਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਧਰਤੀ ਸੜੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਤੋ ਹਿ ਵਿਹਗਮਾਃ ਉਤ੍ਕृਤ੍ਤਜੀਵਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਵਿਹਗੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਡਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤृषਾਤੁਰਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸਾ ਮृਗਾਃ ਸੈਕਤਮਾਗਤਾਃ
ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਜਾਨਵਰ ਅਚਾਨਕ ਉਥੇ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਥਾਵਿਧੇ ਦੇਸ਼ੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੈਵਵਸ਼ਾਦ੍ਵਣਿਕ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਣਜਾਰੇ ਨੂੰ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਪਇਆ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ਮਲਿਨਾਂਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਾਨ੍ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍
ਉਹਨੇ ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ, ਗੰਦਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਮਾਸ ਰਹਿਤ ਭੂਤ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਲੱਗੇ।
ਬਭ੍ਰਾਮੋਦ੍ਭ੍ਰਾਂਤਹृਦਯਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਭ੍ਰਮਕਰ੍षਿਤਃ
ਉਹ ਵਣਜਾਰਾ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਥੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਥ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸੌ ਤृष੍ਣਾਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਹੋਰ ਭੂਤ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਕਂਧਸਮਾਰੂਢਮੇਕਂ ਪ੍ਰੇਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭੂਤ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਭੂਤ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸ੍ਰੁਤੁਸ਼ਬ੍ਦਪੁਰਃਸਰਮ੍ 4.75.
ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਭੂਤ ਆਹਿਸਤਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਟਪਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਵਣਿਕ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਭੂਤ ਨੇ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਮੁਵਾਚ ਵਣਿਗ੍ਧੀਮਾਨ੍ਸਾਰ੍ਥਭ੍ਰष੍ਟਸ੍ਯ ਚੈਵ ਮੇ
ਸਿਆਣਾ ਵਣਜਾਰਾ ਉਸਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕਾਫਲਾ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤृष੍ਣਾ ਮਾਂ ਬਾਧਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਦੁਨੋਤਿ ਭृਸ਼ਂ ਤਥਾ ਅਤ੍ਰੋਪਾਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵੇਯਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਸ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਿੰਦ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।'
ਪੁਂਨਾਗਮਿਮਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਮੁਹੂਰ੍ਤਕਮ੍
'ਇਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਉਡੀਕ ਕਰ।'