ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਰਜਨੀਮੁਖੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ,
ਵੇਦ੍ਯਂਤੇ ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਭੀ ਰਮ੍ਯੇ ਮਾਲਾਨੁਰਂਜਿਤੇ
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਤਰੂਤ੍ਥਾਭਿਰ੍ਦੀਪਿਕਾਭਿਰ੍ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ 4.71.
ਫਲਦਾਇਕ ਤਰੂ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਲਾਈ ਗਈ।
ਪੁष੍ਪੈਰਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤਂ ਦੇਵਂ ਸਮਾਲਬ੍ਧਂ ਚ ਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ।
ਗਨ੍ਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰਂਲਕਾਰੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਗਹਿਣੇ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਗੌਰੀਂ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਗਣਪਤਿਂ ਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਸੂਰਜ, ਸ਼ੰਕਰ, ਗੌਰੀ, ਯਕਸ਼, ਗਣਪਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਗਵਾਂ ਨੀਰਾਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਹਿष੍ਯਾਦੇਸ਼੍ਚ ਮਂਡਲਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਨੀਰਾਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੀ ਵੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾ ਗਾਵਃ ਪ੍ਰਸੁਤਾ ਯਾਂਤਿ ਸ੍ਵਾਪੀਡਾਸ੍ਤਬਕਾਂਗਦਾਃ
ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਜਣ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦੇ ਪੈਣ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੁਯਾਂਤਿ ਸਗੋਪਾਲਾਃ ਕਾਲਯਂਤੋ ਧਨਾਨਿ ਤੇ
ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਵਾਲੇ ਵੀ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਗਿਣਦੇ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਕੋਲਾਹਲੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਗਵਾਂ ਨੀਰਾਜਨੋਤ੍ਸਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਨੀਰਾਜਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਹਲਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਰਾਜਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹਾਂਗਣੇ
ਸਾਰੇ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖੇ।
ਸਿਂਹਾਸਨੋਪਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸ਼ਂਖਤੂਰ੍ਯਾਦਿਨਿਸ੍ਵਨੈਃ
ਫਿਰ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਉਪਰ, ਸਾਂਖ, ਤੂਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ।
ਤਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਵਾਥ ਕੁਲਾਙ੍ਗਨਾ 4.71.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੈਸ਼ਿਆ ਜਾਂ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ।
ਸ਼ਾਂਤਿਰਸ੍ਤੁ ਸਮृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਜਨੇਨ ਚ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਦੁਜਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ।
ਏਵਮੇषਾ ਮਹਾਸ਼ਾਂਤਿਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਨੀਰਾਜਨੇ ਜਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰੀਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਰਾਜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਰੋਗਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਂਤਿ ਸੁਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਤਦਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਨਾਵਰ੍ਦ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਅਜਪਾਲਵਰੋ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਗੱਛੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਰੀਤ ਨਾਲ ਵੀ ਲੋਕ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षੇਵਰ੍षੇ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸ਼ਾਂਤਿਰ੍ਨੀਰਾਜਨਾ ਇਤਿ
ਹਰ ਸਾਲ ਨੀਰਾਜਨ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੀਰਾਜਯਂਤਿ ਨਵਮੇਘਨਿਭਂ ਹਰਿਂ ਯੇ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਰਥਗਜਾਂਸ਼੍ਚ ਨਰੇਸ਼ਚਿਹ੍ਨਾਨ੍
ਜੋ ਨੀਰਾਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਲਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਨੀਰਾਜਨਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਨੀਰਾਜਨ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਭੀष੍ਮਪਞ੍ਚਕਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ਭੀष੍ਮਪਞ੍ਚਕਮ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਚਕ ਵਰਤ ਦੀ ਰੀਤ ਕੱਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਧਾਨਂ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਫਲਂ ਚ ਯਦੁਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
ਯਥਾਵਿਧਿ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਫਲਂ ਚਾਸ੍ਯ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਮਯਾਪਿ ਭृਗਵੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭृਗੁਸ਼੍ਚੋਸ਼ਨਸੇ ਦਦੌ
ਮੈਂ ਇਹ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਇਹ ਉਸ਼ਨਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਃ ਪਵਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ।
ਭੂਲੋਕਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ।
ਵੇਦੋ ਯਥੈਵ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਮਚ੍ਯੁਤੋ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਚ੍ਯੁਤ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਭੀष੍ਮਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਭृਗੁਭਰ੍ਗਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚੀਰ੍ਣਂ ਕृਤਯੁਗਾਦਿषੁ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਭਰਗ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੀਰਭਦ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਰਨ੍ਯੈਃ ਕਲੌ ਯੁਗੇ 4.72.
ਸੀਰਭਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਸ਼ਿਆਂ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।