ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਚਾਨੁष੍ਠਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਰੀਤ ਅਜ ਵੀ ਹੈ।
ਵਤ੍ਸੋ ਮੇ ਵਤ੍ਸਵੇਲਾਯਾਂ ਮृਤੋऽਰ੍ਥਂ ਲਭਤੇ ਪੁਨਃ
ਮੇਰਾ ਵੱਛਾ, ਵੱਛਾ ਵੇਲੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤੇ ਚ ਗੋਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਗੋਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਂ ਰੁਚ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸੁਖਂ ਧਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਚੀ ਨੇ ਵਰਤ ਕੀਤਾ; ਪੁੱਤਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਧਨ ਮਿਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਿਕਾਰੇਣ ਰੁਚਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹਾਸਿਤਾ ਧੁਵਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਯਦਾ ਦृष੍ਟੇ ਲੋਕਃ ਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ; ਜਦ ਧੂਵਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਘ੍ਨਿਵਚਨਾਦ੍ਰੁਚ੍ਯਾ ਯਦੁਕੁਲੋਦ੍ਭਵ
ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨੇ, ਸ਼ੁਘਨੀ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਕੀਤਾ—
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕੁਰੂਤ੍ਤਮ ਨਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨਾਰੀ ਏਕਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ।।4.69.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਏ—
ਤਤੋ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਮਯੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧੇਨੁਂ ਸਵਤ੍ਸਿਕਾਮ੍
ਫਿਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਗਾਂ ਤੇ ਵੱਛਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨੇਸ਼੍ਵਰ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—
ਕੁਂਕੁਮਾਲਕ੍ਤਕੈਰ੍ਦੀਪੈਰ੍ਮਾषਾਨ੍ਨਵਟਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਕੁੰਕੁਮ, ਲਾਲ ਰੰਗ, ਦੀਵੇ, ਤੇ ਮਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਟੇ ਨਾਲ—
ੴ ਮਾਤਾ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦੁਹਿਤਾ ਵਸੂਨਾਂ ਸ੍ਵਸਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਮਮृਤਸ੍ਯ ਨਾਭਿਃ
ਓਂ: ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਧੀ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਨਾਭੀ—
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਾਂ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍ ਮਾਤਰ੍ਮਮਾਭਿਲषਿਤਂ ਸਫਲਂ ਕੁਰੁ ਨਂਦਿਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਫਿਰ ਮਾਫੀ ਮੰਗੋ: 'ਮਾਂ, ਨੰਦਿਨੀ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।'
ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦੇਕਾਂ ਗਾਮੇਤਦ੍ਧਿ ਗਵਾਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਤਾਪਿਕਾਪਕ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ ਉਬਲਿਆ ਚਾਵਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਾਵਂਤਿ ਗਾਤ੍ਰੇ ਰੋਮਾਣਿ ਗਵਾਂ ਕੌਰਵਨਂਦਨ
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਜਿੰਨੀ ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ।
ਮੇਰੋਃ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਂ ਰਮ੍ਯਮਿਂਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਯਮਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਤਾਸਾਮੁਪਰਿ ਗੋਲੋਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਾਤਿ ਸ ਗੋਵ੍ਰਤੀ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ, ਅਗਨਿ, ਯਮ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਗੋਲੋਕ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਜੇ ਸਿਤੇ ਦ੍ਵਿਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ ਗਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਂ ਯਾਃ ਪੂਜਯਂਤਿ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਵਟਕੈਸ਼੍ਚ ਹृਦ੍ਯੈਃ 4.69.
ਉਰਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਕ ਗਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਝੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਟਕੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ—
ਦੇਵਸ਼ਯਨੋਤ੍ਥਾਪਨਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਟਦਾਨਂ ਸਮੁਤ੍ਥਾਨਂ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਵ੍ਰਤਕ੍ਰਮਮ੍
ਦੇਵ-ਸ਼ਯਨ ਅਤੇ ਉਠਾਪਣ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਚਟਾਈ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਉਠਣਾ, ਅਤੇ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੀਤ।
ਦੇਵਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਕਿਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸਦਾ ਵਦ
ਦੇਵਤਾ ਕਿਉਂ ਸੁੱਦੇ ਹਨ? ਕਿਹੜਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ? ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਸੋ।
ਕੇ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਕੇ ਚ ਨਿਯਮਾ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਥ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚ ਕਾ
ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਕਿਹੜੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਕਿਹੜੇ ਵਰਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਹੀ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਲਾਰਾਸ਼ਿਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਵਰਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਮਾਸੇ ਚ ਪਤਿਤੇ ਏष ਏਵ ਵਿਧਿਕ੍ਰਮਃ
ਜੇ ਵਧੀਕ ਮਹੀਨਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆषਾਢਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ
ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ—
ਪੀਤਾਂਬਰਧਰਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਪਰ੍ਯਂਕੇ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤृਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਸੋਹਣੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਮਿੱਠੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਵਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਜ੍ਞੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋਪਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ—
ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਗਂਧੈਰ੍ਧੂਪੈਰ੍ਵ ਸ੍ਤ੍ਰੈਰਲਂਕृਤਮ੍
ਚੰਗੇ ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਸੁਪ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਜਗਤ੍ਸੁਪ੍ਤਂ ਭਵੇਦਿਦਮ੍ 4.70.
ਜਦ ਤੂੰ ਸੁੱਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਸੁੱਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—
ਚਤੁਰੋ ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਦੇਵਸ੍ਯੋਤ੍ਥਾਪਨਾਵਧਿ
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤਕ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਠਣ ਤਕ, ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨਿਯਮਾਨੇਤਾਨ੍ਦਂਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।