ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦੇਵਕੋਟ੍ਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤ੍ਰੈਂਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ ਰੋਆਂ ਦੇ ਛੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਾਗਰਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਗਵਾਂ ਯੇ ਤੁ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਥਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਠਰੇ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਰ੍ਹृਦਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥਿਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼ੈਲਾ ਮਜ੍ਜਾਸੁ ਕ੍ਰਤਵਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਜਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਕ੍ਤਪੀਤਕृष੍ਣਾਦੌ ਗਵਾਂ ਵਰ੍ਣੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਗੌਰੀ ਇਯੇष ਸਦृਸ਼ੀਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਚਾਹਿਆ।
षਡੁਨ੍ਨਤਾਂ ਪਞ੍ਚਨਿਮ੍ਨਾਂ ਮਂਡੂਕਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਸੁਵਾਲਧਿਮ੍ 4.69.
ਛੇ ਉਭਰੇ ਤੇ ਪੰਜ ਥੱਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਮੈਡਕ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੂਛ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਵਾਲ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਚ ਸੁਤਸ੍ਨੇਹਾਂ ਸੁਕ੍ਸ਼ੀਰਾਂ ਸੁਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਥਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਚਰ੍ਯਯਾ ਪ੍ਰਤਰਨ੍ਹृष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ੍ਵਚੇਤਸਿ
ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਲਪਤੇਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਭृਗੋਸ੍ਤਾਂ ਗਾਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਗਾਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।
ਨ੍ਯਾਸਰੂਪਾਂ ਦਦੌ ਧੇਨੁਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਦਿਨਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਆਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਿਮਗਮਦ੍ਦੇਵਃ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਬਾਘ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਵਜ੍ਰਚਕ੍ਰਨਖੋ ਦੇਵੀਂ ਜ੍ਵਲਤ੍ਪਿਂਗਲਲੋਚਨਃ
ਵਜਰ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਨਖ, ਤੇ ਜਲਦੇ ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਾਯਾਦਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਾਂ ਚ ਧੇਨੁਂ ਸਵਤ੍ਸਿਕਾਮ੍
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਗਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਹਾਹੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਕੇਚਿਦੂਚੁਰ੍ਹੁਂਹੁਂਕਾਰੈਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 'ਹਾ!' ਚੀਕਦੇ, ਹੋਰ 'ਹੁੰ ਹੁੰ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ।
ਤਾਲਾਸ੍ਫੋਟਾਨ੍ਦਦੁਃ ਕੇਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤਿਭੈਰਵਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਟਕਾਈਆਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਭਯਾਰ੍ਤਾਯਾਃ ਕਪਿਲਾਯਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ 4.69.
ਉਸ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ, ਜੋ ਬਾਘ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ,
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵਤ੍ਸਕਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਂਦਿਤਂ ਸੁਰਕਿਨ੍ਨਰੈਃ
ਉਥੇ, ਬਾਘ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਜਲਂ ਸ਼ਿਵਲਿਂਗਂ ਚ ਸ਼ਮ੍ਭੋਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਥੇ ਝਿੱਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਜਂਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੰਬੂ ਮਾਰਗ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਂ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਤਤਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਾਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਵੱਡੀ ਧੁਨ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੇਨ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋऽਪਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਵਂ ਸਵ ਤ੍ਸਿਕਾਮ੍ ਤਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਪਾਰ੍ਥ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਾਘ ਨੇ ਗਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੇਵਤਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਮਾਸਹਾਯੋ ਵਰਦਃ ਸਸ੍ਵਾਮੀ ਸਵਿਨਾਯਕਃ
ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਸੁਆਮੀ, ਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਹੋਏ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰਾ ਚ ਚਾਮੁਂਡਾ ਘਂਟਾਕਰ੍ਣਾਦਿਭਿਰ੍ਵृਤਾ ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮੁਨਿਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗੈਃ
ਵੀਰਭਦਰ ਤੇ ਚਾਮੁੰਡਾ, ਘੰਟਾਕਰਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਮੁਨੀ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਪਤ੍ਨੀਭਿਃ ਸਹਿਤੈਰੁਮਾ
ਉਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਂਦਿਨੀਵ੍ਰਤਮ੍ 4.69.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨੰਦਿਨੀ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦੇਨ ਤਥਾ ਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਮਿਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਸੁਣੋ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਦ੍ਵਯਂ ਚਾਸੀਦ੍ਰੁਚਿਸ਼ੁਘ੍ਨੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਰੁਚਿ ਤੇ ਸ਼ੁਘਨੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਰੁਚ੍ਯਾਃ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ ਸ਼ੁਘ੍ਨ੍ਯਾ ਧ੍ਰੁਵੋऽਯਂ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਖਿ
ਰੁਚਿ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਸ਼ੁਘਨੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ: 'ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸਖੀ।'