ਅਸ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਥ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਾਂਡਵਾਨਾਂ ਧੁਰਂਧਰ
ਪਾਰਥਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ,
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਕੇਯਂ ਗੋਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨਾਮ ਵਿਧਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਗੋਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਰੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਾਹਿ ਮਾਂ ਨਰਕਾਰ੍ਣਵਾਤ੍
ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਮੈਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਵਿਪੁਲਂ ਨਾਮਵ੍ਰਤਧਰਾ ਗਿਰੌ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਾ ਦੈਵਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,
ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੇ ਸਿਦ੍ਧਪਾਤ੍ਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਂਦੁਲਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਪਰੀਯਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਿੱਧਪਾਤ੍ਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਤੰਦੁਲੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਤਾਪਸਾਰਣ੍ਯਮਤੁਲਂ ਦਿਵ੍ਯਕਾਨਨਮਂਡਿਤਮ੍ 4.69.
ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਸਂਵੀਤੇਰ੍ਭृਗੋਰਾਸ਼੍ਰਮਮਂਡਲਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ,
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਸਿਂਹਹਰਿਣਂ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁਗਤਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਉਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ, ਹਿਰਣ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਗਜੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਹਰਿਣੈਃ ਸ਼ਬਰੈਃ ਸ਼ਸ਼ੈਃ
ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ, ਸ਼ਬਰ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਯਤਾ ਤਤ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਧੂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵृਦ੍ਧੋ ਜਰਾਪਾਂਡੁਰਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ ਉਮਾਪਿ ਚਕ੍ਰੇ ਗੋਰੂਪਂ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਬੁਢਾਪੇ ਕਰਕੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਮਾ ਨੇ ਵੀ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਸੁਣੋ ਪਾਰਥਾ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਤੋਯਸਂਭੂਤਾ ਯਾਃ ਪੁਰਾਮृਤਮਂਥਨੇ
ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਵੇਲੇ ਜਨਮੀਆਂ ਸਨ,
ਨਨ੍ਦਾ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਸੁਰਭੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਬਹੁਲਾ ਇਤਿ
ਨੰਦਾ, ਸੁਭਦਰਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤੇ ਬਹੁਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਵਸ਼ਿष੍ਠਾਸਿਤਗੌਤਮਾਃ
ਜਮਦਗਨੀ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਅਸ਼ਿਤ ਤੇ ਗੌਤਮ—ਇਹ ਸਾਧੂ ਹਨ।
ਗੋਮਯਂ ਰੋਚਨਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਦਧਿ ਘृਤਂ ਗਵਾਮ੍
ਗਾਂ ਦਾ ਲੇੜ, ਰੋਚਨਾ, ਪਿਸਾਬ, ਦੂਧ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।
ਗੋਮਯਾਦੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਿਯਃ ਬੀਜਾਨ੍ਯੁਤ੍ਪਲਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾਨਿ ਗੋਮਯਾਤ੍ ।। 4.69.
ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਬਿਲਵਾ ਰੁੱਖ ਉਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪਲ ਤੇ ਪਦਮ ਦੇ ਬੀਜ ਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਏ।
ਗੋਰੋਚਨਾ ਚ ਮਾਂਗਲ੍ਯਾ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਸਾਧਿਕਾ ਆਹਾਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਗਾਂ ਦੀ ਰੋਚਨਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ।
ਯਦ੍ਬੀਜਂ ਜਗਤਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਭਵਮ੍ ਘृਤਾਦਮृਤਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਣੋ। ਘੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਕੁਲਮੇਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੋषੁ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਗੋषੁ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਯਜਨ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਮੂਲੇ ਗਵਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ
ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵੋ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਨਾਸਾਪੁਟਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤੌ
ਕੰਬਲਾ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ, ਦੋ ਸੱਪ, ਗਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦਂਤੇषੁ ਵਸਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਵਰੁਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਗਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਸੁ ਹਨ, ਤੇ ਜੀਭ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਦ੍ਵਯਂ ਤਥੇष੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਚ ਪੁਰਂਦਰਃ
ਦੋ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਇੱਛਿਤ ਦੇਵਤਾ ਗਾਂ ਦੀ ਗਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰੰਦਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁष੍ਪਾਤ੍ਸਕਲੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਂਘਾਸੁ ਤਿष੍ਠਤਿ 4.69.
ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਟੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਖੁਰਾਣਾਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਂਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੋਣੀਤਟਸ੍ਥਾਃ ਪਿਤਰਃ ਕਪੋਲੇषੁ ਚ ਮਾਨਵਾਃ
ਕੁੱਲ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਵਾਲਾਃ ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਰੋਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜਾਈਆਂ ਹਨ।