ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਂਪਦਾ ਪਦ੍ਮਾ ਮਾ ਵਿਭੂਤਿਰ੍ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ 4.68.
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਸੰਪਦਾ, ਪਦਮਾ, ਮਾਇਆ, ਵਿੱਭੂਤੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ,
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸृष੍ਟਿਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵੇਧਸੋ ਮਤਾ ।। ਰਾਜ੍ਞੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਸਂਜ੍ਞਾ ਨਿਤ੍ਯਭਾ ਭਾਸ੍ਕਰਪ੍ਰਿਯਾ
ਗਾਯਤਰੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ; ਰਾਣੀ, ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਮ, ਸਦਾ ਚਮਕਦੀ, ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਇਤਿ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ਼ਂਕਰਪਿਤਾਮਹਾਰ੍ਕ੍ਕਾਦੀਨ੍ਸਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ਪੂਜ੍ਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਨਾਭ, ਸ਼ੰਕਰ, ਪਿਤਾਮਹ, ਅਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ,
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਰਤਿ ਨਰੋ ਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤੋ ਲੋਕੇ
ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਹਰਿਹਰਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਪ੍ਰਭਾਕਰਾਣਾਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਲੋਕੇषੁ
ਹਰੀ, ਹਰਾ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਯਦਿ ਯੁਗ੍ਮਂ ਪੁਰੁषੋ ਵਾ ਯਦਿ ਸਮਾਚਰਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇਕੱਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਹਰਿਹਰਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਪ੍ਰਭਾਕਰਾਣਾਮਵਿਯੋਗਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ, ਹਰਾ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਦੇ ਅਵਿਯੋਗ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਗੋਵਤ੍ਸਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਜੁਗੁਪ੍ਸਾਤੀਵ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਗੋਵਤਸ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ। ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਘਿਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰਾਜਨ੍ਯਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦਯੋ ਹਤਾਃ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਨ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤੇषਾਂ ਵਧੇਨ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਤਨ੍ਮੇ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਕृਂਤਤਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਥ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਾਂਡਵਾਨਾਂ ਧੁਰਂਧਰ
ਪਾਰਥਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ,
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਕੇਯਂ ਗੋਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨਾਮ ਵਿਧਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਗੋਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਰੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਾਹਿ ਮਾਂ ਨਰਕਾਰ੍ਣਵਾਤ੍
ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਮੈਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਵਿਪੁਲਂ ਨਾਮਵ੍ਰਤਧਰਾ ਗਿਰੌ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਾ ਦੈਵਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,
ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੇ ਸਿਦ੍ਧਪਾਤ੍ਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਂਦੁਲਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਪਰੀਯਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਿੱਧਪਾਤ੍ਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਤੰਦੁਲੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਤਾਪਸਾਰਣ੍ਯਮਤੁਲਂ ਦਿਵ੍ਯਕਾਨਨਮਂਡਿਤਮ੍ 4.69.
ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਸਂਵੀਤੇਰ੍ਭृਗੋਰਾਸ਼੍ਰਮਮਂਡਲਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ,
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਸਿਂਹਹਰਿਣਂ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁਗਤਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਉਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ, ਹਿਰਣ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਗਜੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਹਰਿਣੈਃ ਸ਼ਬਰੈਃ ਸ਼ਸ਼ੈਃ
ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ, ਸ਼ਬਰ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਯਤਾ ਤਤ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਧੂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵृਦ੍ਧੋ ਜਰਾਪਾਂਡੁਰਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ ਉਮਾਪਿ ਚਕ੍ਰੇ ਗੋਰੂਪਂ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਬੁਢਾਪੇ ਕਰਕੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਮਾ ਨੇ ਵੀ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਸੁਣੋ ਪਾਰਥਾ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਤੋਯਸਂਭੂਤਾ ਯਾਃ ਪੁਰਾਮृਤਮਂਥਨੇ
ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਵੇਲੇ ਜਨਮੀਆਂ ਸਨ,
ਨਨ੍ਦਾ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਸੁਰਭੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਬਹੁਲਾ ਇਤਿ
ਨੰਦਾ, ਸੁਭਦਰਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤੇ ਬਹੁਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਵਸ਼ਿष੍ਠਾਸਿਤਗੌਤਮਾਃ
ਜਮਦਗਨੀ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਅਸ਼ਿਤ ਤੇ ਗੌਤਮ—ਇਹ ਸਾਧੂ ਹਨ।
ਗੋਮਯਂ ਰੋਚਨਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਦਧਿ ਘृਤਂ ਗਵਾਮ੍
ਗਾਂ ਦਾ ਲੇੜ, ਰੋਚਨਾ, ਪਿਸਾਬ, ਦੂਧ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।
ਗੋਮਯਾਦੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਿਯਃ ਬੀਜਾਨ੍ਯੁਤ੍ਪਲਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾਨਿ ਗੋਮਯਾਤ੍ ।। 4.69.
ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਬਿਲਵਾ ਰੁੱਖ ਉਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪਲ ਤੇ ਪਦਮ ਦੇ ਬੀਜ ਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਏ।
ਗੋਰੋਚਨਾ ਚ ਮਾਂਗਲ੍ਯਾ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਸਾਧਿਕਾ ਆਹਾਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਗਾਂ ਦੀ ਰੋਚਨਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ।
ਯਦ੍ਬੀਜਂ ਜਗਤਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਭਵਮ੍ ਘृਤਾਦਮृਤਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਣੋ। ਘੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਕੁਲਮੇਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।