ਸੁਵਰ੍ਣੋ ਹृਦਿ ਸਂਜ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾ
ਸੁਵਰਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭੀਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਣ੍ਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁ ਗੀਯੇਤਿਹਾਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿਚ ਚੌਂ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵਾਲਾ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਜਯਸ੍ਥਲਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਰ੍ਧਮਾਨੋ ਨृਪੋਭਵਤ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਯਸਥਲ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਰਧਮਾਨਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਾਮੇਵਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਨਿਰ੍ਦ੍ਧਨਤ੍ਵਂ ਚ ਤੇ ਗਤਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਊਚੂ ਰਮਾ ਕਥਂ ਨष੍ਟਾ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਪਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਸਾਡਾ ਧਨ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ?'
ਦ੍ਯੂਤੋ ਧਨਵ੍ਯਯਕਰਃ ਪਾਪਮੂਲੋ ਮਹਾਖਲਃ ਦ੍ਯੂਤਕਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤ੍ਵਦੀਯਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜੂਆ, ਪਾਪ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਟ, ਧਨ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੂਏ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧਨੋਪਾਯੇਨ ਭੋਃ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪੁੱਤਰੋ, ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਲੱਭੋ; ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਨੋ।
ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਕੁਲਟ ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸਂਗਂ ਮਹਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵਿਅਭੀਚਾਰੀ ਹੈਂ, ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਵਿषਯਿਨ੍ਮਾਂਸਮਦਿਰੇ ਨਿਤ੍ਯਪਾਪਵਿਵਰ੍ਧਿਕੇ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੁਮੀਸ਼ਾਨਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍ 3.2.21.
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਤ੍ਵਂ ਦੇਵਨਿਂਦਾ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਤਿਂ ਕੁਰੁ
ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਠੀਕ ਰੱਖ।
ਆਤ੍ਮਨੋਂਗਾਨਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਜੀਵਗੁਹਾਸ਼ਯਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਰ੍षਾਂਤੇ ਚ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਂਜੀਵਨੀਂ ਦਦੌ
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਮृਤਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਸ੍ਥਿਨਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਾਂਬੁ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ।
ਤਸ੍ਯੋਪਰ੍ਯ੍ਯੇਵ ਕੁਲਟੋ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਪਯੋऽਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਅਭੀਚਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ।
ਵਿषਯੀ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਪਚ੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਜਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਯ ਨਾਸ੍ਤਿਕਸ੍ਤੁ ਜਲਂ ਦਦੌ
ਨਾਸਤਿਕ ਨੇ ਵਾਘ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ਮੂਰ੍ਖੋ ਹਿ ਕਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਲ ਮੂਰਖ ਕੌਣ ਹੈ?
ਬੋਧਿਤੋ ਯੇਨ ਸ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਤ੍ਵਧਿਕੋ ਮਤਃ 3.2.21.
ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੂਰਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਣ੍ਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾ ਸਸਮੁਚ੍ਚਯ ਏਕਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਾਵਰ ਦੇ ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਵਿਚ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਚਾਸਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਿਂਹੋ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤ੍ਰਸਿੰਘ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਉਭਕੌ ਤਨਯੌ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੌ ਸ਼ਾਕ੍ਤੋऽਭਵਤ੍ਤਦਨੁਜੋ ਮੋਹਨੋ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੋਹਨ ਸੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਿਂਹਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੀ ਯਜ੍ਞਹੇਤਵੇ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਚ੍ਛਾਗਮੇਧਂ ਸੁਰਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਸ਼ਤ੍ਰਸਿੰਘ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਚਾਗ ਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਂਭੁਦਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵृਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਸ਼ੰਭੁਦੱਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੱਕੀ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹਵ੍ਯੈਃ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤੈ ਰਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚਕਾਰ ਹਵਨਂ ਮੁਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਹਵਨ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
ਲੀਲਾਧਰਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਛਾਗਂ ਚ ਮਰਣੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਲੀਲਾਧਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚਾਗ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।