ਸ਼ੇषਃ ਪੂਰ੍ਵਵਿਧਾਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਧਿਵਿਸ੍ਤਰਃ ।। 4.59.
ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਚ ਵਿਧਾਯਾਬ੍ਦਂ ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਦਾਨੇਵਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤਂਗਵਤ੍ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ੍ਯਾਦਦੀਨਸ਼੍ਚ ਜਨ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯष੍ਟਮੀ ਭਵਤਿ ਸੋਮਯੁਤਾ ਕਦਾਚਿਦਰ੍ਕੇਣ ਵਾ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ ਤਾਮੁਪੋष੍ਯ
ਜੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਚੰਦ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਕੁਰੁਕੁਲ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਨਵਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਾਯ ਯੋषਿਦ੍ਭੂਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਉਣ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਬਿਲ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਕਮਲਾਲਯਾ
ਬਿਲਵ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਥੱਕ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਗਈ।
ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਯੁਦ੍ਧੇ ਕृष੍ਣੇਨ ਚਕ੍ਰਿਣਾ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜੋ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਮਾਵਾਸਿਤਾ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੱਸ ਗਈ, ਉਹ ਰੁੱਖ 'ਸ਼੍ਰੀਵ੍ਰਿੱਛ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵਮ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਈषਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਨਗਮ੍
ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲਪਿष੍ਟਾਨ੍ਨਗੋਧੂਮੈਰ੍ਧੂਪਗਨ੍ਧਸ੍ਰਗਂਬਰੈਃ
ਤਿਲ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪੂੜੇ, ਗੇਹੂੰ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਮ੍ ਅਨਗ੍ਨਿਪਾਕਂ ਭੂਪਾਤ੍ਰੇ ਦਧਿਪੁष੍ਪਫਲੈਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣਾ, ਅੱਗ 'ਤੇ ਨਾ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਰ੍ਚਨਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀਵ੍ਰਿੱਛ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਂਤਰਂ ਯਾਵਤ੍ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਸੁੱਖ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਮਕ੍ਸ਼ਤਫਲਂ ਵਸਿਤਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਪੁष੍ਪਫਲਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਿਤ੍ਰਧਾਨ੍ਯੈਃ 4.60.
ਨੌਂਵੇਂ ਦਿਨ, ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ ਜਿਸਦੇ ਫਲ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨਾਜ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਵਜਨਵਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਮਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾ ਬਹਵਃ ਕृਤਾਃ
ਧਵਜ ਨਵਮੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾ ਦੇਵੀ ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਅਥ ਰਕ੍ਤਾਸੁਰੋ ਨਾਮ ਮਹਿषਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਮਹਾਨ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਣ੍ਡਲੇ
ਫਿਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਕਤਾਸੁਰ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤੇਨ ਲਬ੍ਧਂ ਵਰੇਣਾਥ ਮੇਲਯਿਤ੍ਵਾ ਦਨੋਃ ਸੁਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਾਨਵਬਲਂ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਤ੍ਯੁਦ੍ਧਤਧ੍ਵਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਤੇ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਖੜੀ ਸੀ,
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਨਦੀ ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਤਰਂਗਿਣੀ ਵਹਂਤੀ ਪਿਤृਲੋਕਾਯ ਸੁਰਾਸੁਰਭਯਾਨਕਾ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ।
ਅਥ ਰਕ੍ਤਾਸੁਰੋ ਰੋषਾਦ੍ਯੁਯੁਧੇ ਵਿਬੁਧੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਰਕਤਾਸੁਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਪਿਆ।
ਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਹਰਣਾ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਜਲਦੀ ਭੱਜ ਗਏ।
ਦੁਰ੍ਗਾ ਚਾਮੁਣ੍ਡਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨਵਦੁਰ੍ਗਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਦੁਰਗਾ, ਚਮੁੰਡਾ ਤੇ ਨੌਂ ਦੁਰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਈ।
ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ ਮਹਾਰੁਣ੍ਡਾ ਭ੍ਰਾਮਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮਂਗਲਾ ਏਤਾਸਾਂ ਤੇ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਣਤਾਨਨਾਃ ।। 4.61.
ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ, ਮਹਾਰੁੰਡਾ, ਭ੍ਰਾਮਰੀ, ਰੁਦ੍ਰਮੰਗਲਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਮਰਪਤਿਮੁਕੁਟਚੁਮ੍ਬਿਤਚਰਣਾਂਬੁਜਸਕਲਭੁਵਨਸੁਖਜਨਨੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਤਾਜਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਵਿਕृਤਨਖਦਸ਼ਨਭੂषਣਰੁਧਿਰਵਸ਼ਾਚ੍ਛੁਰਿਤਕ੍ਸ਼ਤਖਡ੍ਗਹਸ੍ਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਖੂਨ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਜੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਘਾਇਲ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਿਤਸ਼ਿਖਿਗਣੋਦ੍ਬਲਵਿਕਟਜਟਾਬਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣਿਸ਼ੋਭਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜਟਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਨਣੀ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ।
ਕਰਕਮਲਜਨਿਤਸ਼ੋਭਾ ਪਦ੍ਮਾਸਨਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਵਦਨਾ ਚ
ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ।
ਦਿਗ੍ਵਸਨਾ ਵਿਕृਤਮੁਖਾ ਫੇਤ੍ਕਾਰੋਦ੍ਦਾਮ ਪੂਰਿਤਦਿਸ਼ੌਘਾ
ਉਹ ਸਿਰਫ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਚੀਖਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡੋਦਰਸੁਰਵਰਮੁਖਰਹੁਂਕृਤਨਿਨਾਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਧਾਰਾ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।