ਯਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਵਸਾਨੇ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਕੋ ਨਰੋ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।
ਇਦਂ ਜੀਵਨਘਾਤੀ ਚੇਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੁ ਸਮਯੋषਿਤਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਸੱਚੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਤਤ੍ਰੋਪੇਕ੍ਸ਼ਣਕਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਟਨਰ੍ਤਕਗਾਯਕੈਃ
ਉਥੇ, ਅਦਾਕਾਰਾਂ, ਨੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਲੋਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਵਰ੍षੇਵਰ੍षੇ ਚ ਹਰ੍षਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕੁਟੁਂਬਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ 4.58.
ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਮਘੌਘਸ਼ਮਨਾਮਨਘਾष੍ਟਮੀਂ ਚ ਕੌਂਤੇਯ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਮਯਾ ਕਥਿਤਾ ਹਿਤਾਯ
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਅਨਘਾਅਸ਼ਟਮੀ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੋਮਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼ਿਵਲੋਕਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮੇ ਨਿਬੋਧਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੋਮਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਸੁਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਵਵਿਧਿਨਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਸਿਤਪੀਤਯੁਗਦ੍ਵਯਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਧੂਪਗਂਧਾਰਸੀ ਚਾਪਿ ਦੀਪਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ 4.59.
ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਦੀਪਮਾਲਾ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਕੋਣਂ ਚ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਚੌਕੋਣ, ਤਿਕੋਣ ਤੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਬਣਾਓ।
ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਦਾਂਪਤ੍ਯਂ ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ੍ਤਥਾ ਦੀਪਕੈਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਰ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ, ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਚੀਸ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਦਾ ਕਰੋ।
ਅਬ੍ਦਪਞ੍ਚਕਮੇਕਂ ਵਾ ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਰੀਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵੀ ਕਰੇ,
ਆ ਦੇਹਪਤਨਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਹ ਕਰਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਰੀਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ।
ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤ੍ਯਾਪਦਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਦੁਃਖੀ ਭਵਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਛੁਹੰਦੀ ਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਯੋਗੇਨ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਚਾਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜੋੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਂਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਵਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਂਕੁਮੇਨ ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਸ਼ਿਵਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਕੇਸਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਰੁਦ੍ਰਬੀਜਂ ਪਰਂ ਪੂਤਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਰੁਦਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇषਃ ਪੂਰ੍ਵਵਿਧਾਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਧਿਵਿਸ੍ਤਰਃ ।। 4.59.
ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਚ ਵਿਧਾਯਾਬ੍ਦਂ ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਦਾਨੇਵਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤਂਗਵਤ੍ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ੍ਯਾਦਦੀਨਸ਼੍ਚ ਜਨ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯष੍ਟਮੀ ਭਵਤਿ ਸੋਮਯੁਤਾ ਕਦਾਚਿਦਰ੍ਕੇਣ ਵਾ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ ਤਾਮੁਪੋष੍ਯ
ਜੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਚੰਦ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਕੁਰੁਕੁਲ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਨਵਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਾਯ ਯੋषਿਦ੍ਭੂਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਉਣ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਬਿਲ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਕਮਲਾਲਯਾ
ਬਿਲਵ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਥੱਕ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਗਈ।
ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਯੁਦ੍ਧੇ ਕृष੍ਣੇਨ ਚਕ੍ਰਿਣਾ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜੋ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਮਾਵਾਸਿਤਾ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੱਸ ਗਈ, ਉਹ ਰੁੱਖ 'ਸ਼੍ਰੀਵ੍ਰਿੱਛ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵਮ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਈषਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਨਗਮ੍
ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲਪਿष੍ਟਾਨ੍ਨਗੋਧੂਮੈਰ੍ਧੂਪਗਨ੍ਧਸ੍ਰਗਂਬਰੈਃ
ਤਿਲ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪੂੜੇ, ਗੇਹੂੰ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰੇ ਸੋਮੇ ਸਿਤਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸੋਮਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍।। ਵਿਧਿਨਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਚੂਡਾਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਮ੍ । । ੨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਰ੍ਧੇ ਹਰਿਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪਞ੍ਚਾਮृਤਾਦਿਨਾ ਦੇਵਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯਤਵ੍ਰਤੀ । । ੩ ਚਨ੍ਦਨੇਨੇਨ੍ਦੁਯੁਕ੍ਤੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਰ੍ਧਂ ਵਿਲੇਪਯੇਤ੍ । ਹਰਭਾਗਂ ਨੀਲਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੋਪਰਿ ਮੌਕ੍ਤਿਕਮ੍ । । ੪ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸਿਤਂ ਰਕ੍ਤੈਰਨੁਤ੍ਤਮੈਃ । ਨੀਰਾਜਨਂ ਪੁਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਦੀਪਕੈਃ । । ਅਥ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਨੇਵਦ੍ਯਂ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । । ੫ ਏਵਂਕृਤੋਪਵਾਸਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਿਵਮ੍ । ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਿਲੈਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਜੁਹੁਯਾਜ੍ਜਾਤਵੇਦਸਿ । । ੬ ਵ੍ਰਤਿਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਮਿਥੁਨਾਨਿ ਤੁ ਸਮ੍ਭੋਜ੍ਯ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਨੁਪੂਜਯੇਤ੍ । । ੭ ਆਵਰ੍ਤ੍ਯ ਪਿਤਰਾਵਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਤੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਦੱਖਣ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਵਰਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਚੰਦਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੱਖਣ ਹਿੱਸਾ ਲਗਾਓ। ਹਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ ਚੰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਚੀਸ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਨੀਰਾਜਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭੋਜਨ ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਘਿਉ ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿਓ। ਇਹ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੁਚੱਜੇ!