ਅष੍ਟਪੁਤ੍ਰਾ ਜੀਵਵਤ੍ਸਾ ਸਰ੍ਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਗੁਣੈਰ੍ਵृਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਸ੍ਯ ਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲਬ੍ਧਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾਮਰਾਵਤੀਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਯੋਗੇ ਪਾਤਾਲਾਦੇਤ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਜਦ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆ ਗਏ।
ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਣਾਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸੇਂਦ੍ਰਚਂਦ੍ਰਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਲਯਂ ਯਾਂਤਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯੁਧ੍ਯਂਤਃ ਸ਼ਰਸਂਘਾਤੈਰ੍ਗਦਾਮੁਸਲਮੁਦ੍ਗਰੈਃ 4.58.
ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਗਦਾ, ਮੁਸਲ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼ਰਭੈਰ੍ਗਂਡਕੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਵਾਨਰੈ ਰਭਸੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਾਃ
ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਰਭ, ਗੰਡਕ, ਬੱਘ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੇ।
ਯਾਵਦ੍ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਗਿਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਚੌਹੱਦਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਯੋਃ ਸਮੀਪਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਨਰਾਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਅਭ੍ਯਂਤਰੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਤਿष੍ਠਧ੍ਵਂ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹੋ।
ਦੈਤ੍ਯਾ ਅਪਿ ਦ੍ਰੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਘ੍ਨਂਤਃ ਪ੍ਰਹਰਣੈਰਰੀਨ੍
ਦੈਤ ਵੀ ਜਲਦੀ ਆ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ।
ਦ੍ਰੁਤਂ ਦ੍ਰੁਮਾਨਾਕ੍ਸ਼ਿਪਧ੍ਵਂ ਪੁष੍ਪੋਪਗਫਲੋਪਗਾਨ੍
ਜਲਦੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਦਿਓ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚਾਪਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਬਭੂਵ ਸ਼ਿਰੋਗਤਾ ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਿਃ ਨਿਃਸ਼੍ਰੀਕਾ ਮਦਪਂਡਿਤਾਃ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਗਈ; ਉਹ ਬੇਤਾਕਤ, ਚਮਕ ਤੋਂ ਖੋਖਲੇ, ਮਸਤ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਹੋ ਗਏ।
ਦੇਵੈਰਪਿ ਗृਹੀਤਾਸ੍ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਰਣੇ ਰਣੇ
ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਲੈ ਗਏ।
ऋष੍ਟਿਭਿਃ ਕਰਣੈਃ ਸ਼ੂਲੈਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈਃ ਪਰਿਘੈਰ੍ਘਨੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਲਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਗੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਅਸੁਰਾ ਦੇਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌਘੈਰ੍ਜਿਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਘਾਤਿਤਾਃ ਸੁਰੈਰਪਿ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਰ੍षੇਰ੍ਮਹਿਮਾऽਭਵਤ੍ ।। 4.58.
ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਹਰਾਇਆ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮুনি, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਤਤਃ ਸ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਭਵਾਯ ਸਤਤੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾष੍ਠਕੁਡਯਸ਼ਿਲਾਭੂਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਲੱਕੜ, ਝੋਪੜੀ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨੇਤ੍ਰੇ ਹ੍ਯਨਿਮਿषੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਝਪਕਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਭੌਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਗਾਹ ਟਿਕਾ ਲਈ।
ਤਥੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਨਿਮਿषਸ੍ਯ ਹਿ
ਉਹ ਉੱਥੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ।
ਏਕਾਹਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋਰ੍ਜੁਨੋ ਨृਪਃ
ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਗਾਤ੍ਰਸਂਵਾਹਨਂ ਪੂਜਾਂ ਮਨਸਾ ਚਿਂਤਿਤਂ ਤਥਾ
ਉਸਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਵਰਾਨ੍ਪੁष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਰ ਦਿਤੇ।
ਅਧਰ੍ਮਾਦ੍ਧੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਸੁਬਹੂਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਵੀਰਾਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਪਦਂ ਚੈਵ ਅष੍ਟਸਿਦ੍ਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।। 4.58.
ਉਹ ਆਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਪਿ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਰ੍ਵਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਈ।
ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ਕਿਲ ਧੀਮਤਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਦਸ਼ਯਜ੍ਞਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषੁ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ
ਉਹ ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।