ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼ਰ੍ਵਨਾਮਾਨਮਿष੍ਟ੍ਵਾਰ੍ਕਂ ਨਿਸ਼ਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਸ਼ਰਵ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਰਕ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇऽष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਂ ਨਾਮ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਵਨਾਮਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਪੂਜ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤਂਡੁਲੋਦਕਮ੍
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਭਵ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਚਾਵਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਰੁਦ੍ਰਨਾਮਾਨਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਦਧਿ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਰੁਦਰ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਦਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਬ੍ਦਾਂਤੇ ਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਞ੍ਛਿਵਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਾਨ੍ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸਾਂਸਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਤਿਲਾ ਕृष੍ਣਕਲਸ਼ਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯੇਨ ਸਂਯੁਤਾਃ ਨਿਵੇਦਯਤਿ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਗਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਾਂ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।। 5.57.
ਤਿਲ, ਕਾਲਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਘੜਾ, ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਲੀ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਚਰੇਦੇਵਂ ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਯ੍ਯੇਣ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਰੀਤ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪਰਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਗਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹ੍ਯਹਂ ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋ ਵਾਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਜੋ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕੈਃ
—ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਵਾਦਿਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤੈਃ
ਨਾਚ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਉੱਤਮ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ—
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਃ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
—ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਤੇਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ਼ਿਵਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਾਸ਼ਨੈਰੁਦਿਤਨਾਮਯੁਤੈਰੁਪੋष੍ਯ 5.57.
ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੱਚੀ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਭਾਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਸਤਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਘਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਭਾਗ ਅਨਸੂਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਅਨਘਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ।
ਤਯੋਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਜਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾ ਤਪਾਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਾਮ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨਘਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ 'ਅਨਘ' ਨਾਮ ਨਾਲ, ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅष੍ਟਪੁਤ੍ਰਾ ਜੀਵਵਤ੍ਸਾ ਸਰ੍ਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਗੁਣੈਰ੍ਵृਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਸ੍ਯ ਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲਬ੍ਧਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾਮਰਾਵਤੀਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਯੋਗੇ ਪਾਤਾਲਾਦੇਤ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਜਦ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆ ਗਏ।
ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਣਾਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸੇਂਦ੍ਰਚਂਦ੍ਰਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਲਯਂ ਯਾਂਤਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯੁਧ੍ਯਂਤਃ ਸ਼ਰਸਂਘਾਤੈਰ੍ਗਦਾਮੁਸਲਮੁਦ੍ਗਰੈਃ 4.58.
ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਗਦਾ, ਮੁਸਲ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼ਰਭੈਰ੍ਗਂਡਕੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਵਾਨਰੈ ਰਭਸੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਾਃ
ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਰਭ, ਗੰਡਕ, ਬੱਘ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੇ।
ਯਾਵਦ੍ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਗਿਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਚੌਹੱਦਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਯੋਃ ਸਮੀਪਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਨਰਾਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।