ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਰਸਸ੍ਤੀਰੇ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਯਂ ਨੇਤ੍ਰੇ ਚੈਕੀਭੂਤੇ ਸਮਾਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇਕ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨृਪਤੇਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਾਗਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਆ ਗਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮੁਨਿਰ੍ਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਦਯਾਧਰ੍ਮਪ੍ਰਪੋषਣਮ੍ ।। । ਨਿਰ੍ਭਯਸ੍ਯ ਸਮਂ ਦਾਨਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ, ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਨਾ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਅਨਰ੍ਹਾਨ੍ਦਣ੍ਡਮਾਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਹਪੂਜਾਫਲਂ ਭਜੇਤ੍
ਜੋ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਤਾ ਸੁਰਪੂਜਾਯਾਂ ਦਮਤਾ ਗੁਰੁਪੂਜਨੇ
ਸਚਾਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ; ਸੰਜਮ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀਭਕ੍ਸ਼ਣੋਤ੍ਸੁਕਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਾਖਸ ਆਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।
ਦਾਨਾਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦੇ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਾਤ੍ਮਕਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ 3.2.19.੧
ਦਾਨ ਲਈ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ।
ਅਮਾਤ੍ਯੈਃ ਸਂਮਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਲਕ੍ਸ਼ਂ ਦਦੌ ਦ੍ਵਿਜੇ
ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦਿੱਤੇ।
ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜਸੁਤੋ ਵਿਹਸ੍ਯੋਚ੍ਚੈ ਰੁਰੋਦ ਹ
ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਰੋ ਪਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣੁ ਵੈਤਾਲਿਕ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣੋ ਵੈਤਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।'
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਮਧ੍ਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜਾਨਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਿਆ।
ਖਙ੍ਗਹਸ੍ਤਂ ਨृਪਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਪਰਃ
ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਸੀ, ਉਹ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਂਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿਚ ਚੌਂ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵਾਲਾ ਉਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿਸ਼ਾਲਨਗਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਿਪੁਲੇਸ਼ੋ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਵਸਤੀ ਵਿਚ, ਵਿਪੁਲੇਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਾਮੇਵਸਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯੋਰ੍ਥਦਤ੍ਤੋਵਿਪਣੇ ਰਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਭ ਲਈ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸੁਵਰ੍ਣਨਾਮ੍ਨੇ ਵੈਸ਼੍ਯਾਯ ਪਿਤਾ ਵੈ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਲਾਭਾਯ ਨ੍ਯਵਸਚ੍ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਸ ਲੁਬ੍ਧਵਾਨ੍
ਸੁਵਰਨਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਧਨ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਲੋਭੀ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਨਂਗਮਂਜਰੀਗੇਹੇ ਦੈਵਯੋਗਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਅਨੰਗਮੰਜਰੀ ਦੇ ਘਰ, ਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਪਦ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ।
ਹੋਮਾਂਤੇ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਨਾਰੀ ਮਾਰ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ ਸੁਤਾ ਗਤਾ
ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਧੀ ਸੀ, ਸਫਾਈ ਲਈ ਗਈ।
ਸੁਤਾਪਿ ਮਦਘੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸਮਯਂ ਦਦੌ
ਉਹ ਧੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਤਦਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸਾ ਨਾਰੀ ਦ੍ਵਿਜਾਗਮਨਤਤ੍ਪਰਾ
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਾਗਤਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੈਵਾਤ੍ਤਦਾ ਸਾ ਮਰਣਂ ਗਤਾ
ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਮਰ ਗਈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਾਂ ਸੁਭ੍ਰੂਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮਰਣਮਾਗਤਃ 3.2.20.
ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਦਾਗਤ੍ਯ ਵਿਲਲਾਪ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਫਿਰ ਸੁਵਰਨਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਲਈ ਰੋਇਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੈਤਾਲੋ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵਿਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਨੇਹੇਨ ਸਾ ਨਾਰੀ ਮृਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪੁਰਂ ਯਯੌ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਮਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਵੈਸ਼੍ਯਵਰ੍ਣੈਃ ਸਦਾ ਪੂਜ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਪਾਰੀ ਜਾਤੀ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜੋऽਪਿ ਨਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਨਾਰੀਂ ਤਦਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਤਿਂ ਹਰਿਮ੍
ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿੱਤਾ।