ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ. ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਉਹ ਧਨ ਤੇ ਅਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸੁਤੀਰ੍ਥੇ ਮਰਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੌਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਤੇ ਯਾਵਦਾਸृष੍ਟੇਃ ਪੁਨਰਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਹਿਣ ਤਕ, ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਤਕ, ਵੱਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏषੈਵਂ ਚ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਗੁਹ੍ਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਬੁਧਾष੍ਟਮੀ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਧ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਇਹ ਗੁਪਤ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੀਂ ਬੁਧਯੁਤਾਂ ਸਮਵਾਪ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਧੁਸੁਤਂ ਕਨਪृष੍ਠਸਂ ਸ੍ਥਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਬੁਧ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੜ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਚੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮੀਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੋ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਵਰਣਨਾ: ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਦੇਵਕੀ ਮਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਕृਤ੍ਵੋਤ੍ਸਂਗੇ ਰੁਰੋਦ ਹ
ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਰੋ ਪਈ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਰਂਗਵਾਢੇਨ ਮਂਚਾਰੂਢਜਨੋਤ੍ਸਵੇ
ਉਥੇ, ਰੰਗ ਮੰਚ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ।
ਸ੍ਵਜਨੈਰ੍ਬਂਧੁਭਿਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਮਾਵृਤੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਮਾਕृष੍ਯ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ, ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ।'
ਬਲਭਦ੍ਰਂ ਚ ਮਾਂ ਚੈਵ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਮੁਦਾ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬਲਭਦਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਯਦੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਪੁ ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਃ ਸਮਾਗਮਃ
ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਨਾਥ ਲੋਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।
ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਦੇਹਿ ਵੈਕੁਂਠਂ ਕੁਰ੍ਮਸ੍ਤੇਤ੍ਰ ਨਮੋਨਮਃ 4.55.
ਉਸ ਦਿਨ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿਓ; ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਜਨੌਘੇਨ ਵਸੁਦੇਵੋऽਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖੀਆਂ, ਵਸੁਦੇਵ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। 'ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ,' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਿਤੁਰਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਥਾ ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਪੌਰਜਨਾ ਜਨ੍ਮਦਿਨਂ ਵਰ੍षੇਵਰ੍षੇ ਮਮੋਦਿਤਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਜਾਤੀਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਯੇਨ੍ਯੇऽਪਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰ ਸਾਲ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ—ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸਿਂਹਰਾਸ਼ਿਗਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਗਗਨੇ ਜਲਦਾਕੁਲੇ ਵृषਰਾਸ਼ਿਸ੍ਥਿਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਰੋਹਿਣੀਯੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ, ਅਸਮਾਨ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਚੰਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ।
ਵਸੁਦੇਵੇਨ ਦੇਵਕ੍ਯਾਮਹਂ ਜਾਤੋ ਜਨਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੈਂ ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ।
ਭਗਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਰਾਜਨ੍ਬਹੁਰੂਪਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ ਸ਼ਾਂਤਿਰਸ੍ਤੁ ਸੁਖਂ ਚਾਸ੍ਤੁ ਲੋਕਾਃ ਸਨ੍ਤੁ ਨਿਰਾਮਯਾਃ
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਾਸ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਮੇਲਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਖ ਹੋਵੇ, ਲੋਕ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹਿਣ।
ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਤੁष੍ਟਿਮਾਯਾਸਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰ ਵ੍ਯਯਃ
ਇਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸਸ੍ਯ ਨਿਯਮਂ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤਃ
ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਨਿਯਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨੈਵੋਪਵਾਸੇਨ ਕृਤੇਨ ਕੁਰੁਨਂਦਨ 4.55.
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਿਸ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਵਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਉਪਾਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਤੁ ਵਾਸੋ ਗੁਣੈਃ ਸਹ
ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨੇਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਣ,
ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਨਦ੍ਯਾਦੌ ਵਿਮਲੇ ਜਲੇ
ਫਿਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਨਦੀ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ,
ਪਦ੍ਮਰਾਗੈਃ ਪਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰੈਰ੍ਮਂਡਿਤਂ ਚਰ੍ਚਿਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ,
ਸਰ੍ਵਂ ਗੋਕੁਲਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਗੋਪੀਜਨਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਗੋਕੁਲ ਵਾਂਗ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ,
ਯਵਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾ ਕੁਡ੍ਯੈਃ ਸ਼ਂਖਵਾਦਿਤ੍ਰਸਂਕੁਲਮ੍
ਅੱਧੀ ਜੌ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਵਸਤਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਤੇ ਸੰਖ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ,