ਸਾ ਬਭ੍ਰਾਮ ਵਨੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬੁਧਃ ਸੌਮ੍ਯਾਂ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਬੁਧ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁਮੀਤ, ਸੋਹਣੀ, ਉੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਦਧੌ ਗਰ੍ਭਂ ਤਦੁਦਰੇ ਇਲਾਯਾ ਰੂਪਤੋषਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਲਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਕਰੋ ਰਾਜਾ ਆਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀ ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਆਸੀਦ੍ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਮਿਥਿਲਾਯਾਂ ਸ ਵੈਰਿਭਿਃ 4.54.
ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਊਰ੍ਮਿਲਾ ਨਾਮ ਬਭ੍ਰਾਮ ਮਹੀਂ ਬਾਲਕਸਂਯੁਤਾ
ਉਰਮਿਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦੀ ਰਹੀ।
ਚਕਾਰੋਦਰਪੂਰ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਂਡਨਪੇषਣੇ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਕੁੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤृਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਸਂਪੀਡ੍ਯਮਾਨਯੋਃ
ਦਇਆ, ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜਾ ਕਰਕੇ,
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਦੇਹਾਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਿਤੁਰਾਸਨੇ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦੇਹ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਵਿष੍ਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜ੍ਞੋ ਵੈ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਮਿਥਿਵਂਸ਼ਜਾ
ਧਰਮ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਹੋਈ, ਮਿਥਿਲਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਹ ਕੁੜੀ—
ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਨਾਮ ਚਾਰ੍ਵਂਗੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਉਹ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਵਹਸ੍ਵ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਂ ਸ਼੍ਯਾਮਲੇ ਤ੍ਵਂ ਗृਹੇ ਮਮ
ਸ਼ਿਆਮਲਾ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਤੂੰ ਸੰਭਾਲ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵੇਤੇ ਪਂਜਰਾਃ ਸਪ੍ਤ ਕੀਲਕੈਰਤਿਯਂਤ੍ਰਿਤਾਃ
ਪਰ ਇਹ ਸੱਤ ਪਿੰਜਰੇ, ਜੋ ਕਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹਨ, ਕੀ ਹਨ?
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਸਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਨਿਜਂ ਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਹ ਉਦ੍ਧਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਜਨਨੀਂ ਸ੍ਵਕਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਾ ਪਚ੍ਯਮਾਨਾ ਕ੍ਰਂਦਂਤੀ ਭੀषਣੈਰ੍ਯਮਕਿਂਕਰੈਃ 4.54.
ਉਹ ਪਕਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਥੈਵ ਤਾਲਕਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰੀਡਿਤਾ ਸਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਤਾਲਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਹੋ ਗਈ।
ਸੁਧਾਵਲ੍ਲਿਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਤਲ੍ਪੇष੍ਟਕੇਨ ਤੁ ਕ੍ਰਕਚੈਃ ਪਾਟ੍ਯਤੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਘਣ੍ਟਾਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਰੋਲ੍ਬਣੈਃ
ਉਹ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਥਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ, ਇੱਟ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਡਰਾਉਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਰੀ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਪਞ੍ਜਰੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਭੀषਣੈਰ੍ਦਾਰੁਣਾਨਨੈਃ
ਚੌਥੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਥਾਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ—
ਪਞ੍ਚਮੇ ਨਿਹਿਤਾ ਭੂਮੌ ਕਣ੍ਠੇ ਪਾਦੇਨ ਪੀਡਿਤਾ
ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਗਲ੍ਹ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਦਬਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
षष੍ਠੇ ਚੇਕ੍ਸ਼ੁਯਨ੍ਤ੍ਰਗਤਾਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਮੁਦ੍ਗਰਾਹਤਾਮ੍
ਛੇਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਔਰਤ ਇੱਕ ਕਸਾਈ ਦੀ ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਗੱਡਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਪਞ੍ਜਰੇ ਚੀਰ੍ਣਸ੍ਵਨਾਂ ਪੂਤਿਕਗਂਧਿਨੀਮ੍ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਮ੍ਲਾਨਵਦਨਾ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋਵਾਚ ਭਾਮਿਨੀ
ਸੱਤਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੜਨ ਦੀ ਬੂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਔਰਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬੋਲੀ।
ਅਥਾਗਤਂ ਯਮਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰੋषਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਪਤਿਮ੍ ਯੇਨੇਯਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਘਾਤੈਰ੍ਵਧ੍ਯਤੇ ਬਹੁਧਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਫਿਰ ਜਦ ਯਮ ਆਇਆ, ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖੀ: 'ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।'
ਯਮਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰੇ ਹ੍ਯੁਦ੍ਘਾਟਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਭਲੀ ਔਰਤ, ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।'
ਤਵ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸੁਤਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਗੋਧੂਮਾ ਯੇ ਹृਤਾਃ ਕਿਲ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਗੋਹੂੰ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਦਹਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ 4.54.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਸੜਦਾ ਹੈ।
ਗੋਧੂਮਾਸ੍ਤ ਇਮੇ ਭੂਤਾਃ ਕृਮਿਰੂਪਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਇਹ ਗੋਹੂੰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਭਿਆਨਕ ਕੀੜੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਤਥਾਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾ ਚ ਜਾਮਾਤਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਮਾਤ—
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਜਗਾਦ ਤਾਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਵਿਚ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮੇऽਤੀਤੇ ਜਨ੍ਮਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਸ਼ੁਭਾ ਬੁਧਾष੍ਟਮੀ ਸੁਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਯਥੋਕ੍ਤਫਲਦਾਯਿਨੀ
ਇਥੋਂ ਸੱਤਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਸੀ; ਬੁਧਵਾਰ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਦ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੱਤਾ।