ਅਚਲਾਸਪ੍ਤਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਧ੍ਰੁਵੇਣ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸੁਪਕ੍ਵੇਨਾਪਿ ਕਿਂ ਫਲਮ੍
ਅਚਲਾਸਪਤਮੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਇਹ ਨਾਸਵੰਤ ਸਰੀਰ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ?
ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਾਸਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ।
ਕਾਯਕ੍ਲੇਸ਼ਸਹਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਨ ਭਵਂਤਿ ਯਦੂਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।
ਕਥਂ ਚ ਤਾਃ ਸੁਰੂਪਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸੁਭਗਾਃ ਸੁਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਅਲ੍ਪਾਯਾਸੇਨ ਸੁਮਹਦ੍ਯੇਨ ਪੁਣ੍ਯਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਘੱਟ ਜਿਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਨ੍ਮਯਾ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ਨੋਕ੍ਤਮਚਲਾਸਪ੍ਤਮੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਅਚਲਾਸਪਤਮੀ ਵਰਤ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਚੇਨ੍ਦੁਮਤੀ ਨਾਮ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਇੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ, ਦਿਲੋਂ ਦਾਤੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਤਨੁਮਧ੍ਯਾ ਸੁਜਘਨਾ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਨੀਵਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪੂਰੇ ਉੱਚੇ ਸਿਨੇ ਸਨ।
ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਮੇਨ ਗੀਯਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਤੇ ਨਰਮੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਾਮਦੇਵ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ਸ਼ਧਰਸ੍ਯੇਵ ਨਯਨਾਨਨ੍ਦਕਾਰਿਣੀ 4.53.
ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਚੰਨ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੁਮੁਖਸ੍ਥਿਤਯਾ ਤਯਾ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਚੰਗੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ,
ਸਨ੍ਨਿਮਜ੍ਯ ਜਗਦਿਦਂ ਵਿषਯੇ ਕਾਯਸਾਗਰੇ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੇ ਯਾਂਤਿ ਦਿਵਸਾਃ ਪੁਂਸਾਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਤਪੋ ਹੋਮਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਤਪ ਕਰਨਾ, ਹੋਮ, ਪਾਠ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ—
ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾਰਗृਹਕਸਮਾਸਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਾਨਸਮ੍
ਮਨ ਪੂਤਰਾਂ, ਘਰਵਾਲੀ ਤੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਚੇਨ੍ਦੁਮਤੀ ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੇਸ਼ਿਆ ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ ਫਿਰ—
ਵਸ਼ਿष੍ਠਮृषਿਮਾਸੀਨਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਨਯਾਤ੍ਤਤਃ ੧- ਇਨ੍ਦੁਮਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦਸ਼ਧ੍ਵਜਸਮਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਦਸ਼ਵੇਸ਼੍ਯਾਸਮੋ ਨृਪਃ
ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਦੱਸ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦੱਸ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਨੋਪਵਾਸੋ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍ 4.53.
ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹੋਮ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਉਪਵਾਸ ਜਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਯਾ ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਏਤਦਸ੍ਯਾਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਂ ਪਰਂਤਪਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਪਃਸੌਭਾਗ੍ਯਜਨਨਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਵ ਵਰਾਨਨੇ
ਸੋਹਣੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਹੀ ਉਹ ਤਪ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ षष੍ਠ੍ਯਾਮੇਕਭਕ੍ਤਂ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਜਲਮ੍
ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾ, ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ।
ਮਾਘਸ੍ਯ ਸਿਤਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮਚਲਂ ਚਾਲਿਤਂ ਮਯਾ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸੱਤਮੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪ ਇਹ ਅਡੋਲ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਭੂਪਤੇ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਤ੍ਰ੍ਯਹਸ੍ਨਾਨਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗ੍ਯਾਨ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਸੁਖ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਅਚਲਾਸਪ੍ਤਮੀਸ੍ਨਾਨਂ ਕਥਿਤਂ ਚ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਅਡੋਲ ਸੱਤਮੀ ਦਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੀਸ੍ਨਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸੱਤਮੀ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੁਗਂਭੀਰਂ ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍ ।। 4.53.
ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਗਹਿਰੀ ਝੀਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰਿਤ੍ਸਂਗਂ ਤਡਾਗਂ ਚ ਦੇਵਖਾਤਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਨਦੀ, ਝੀਲ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕੀਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੁਭਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਜਲਜੈਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਚ੍ਛਪੈਃ
ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਕੱਛੂਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕੀਦਾ ਹੈ।