ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਰਮ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੂਤ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਡਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ? ਕਲੀ ਯੁੱਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਘੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਭਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਭਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਰੂਪਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਸਰੂਪਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਉਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੀ, ਪਰਾਤਪਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਦਵੈਤਤਾ ਦੀ ਰਚਿਯਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਵੱਖਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ। ਰਜੋ ਗੁਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰਿਪਾ-ਭਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਨੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਅਤਮਾ, ਜੋ ਰਜੋਦਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਚੌਥਾ, ਅਥਰਵਣ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਯਜੁਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੀਮਾਂਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਅਥਰਵਣ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਵਰਰੁਚਿ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਆਢੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਤਿ-ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ..."। ਮੀਮਾਂਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ..."। ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ...। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦ ਅਤੇ ਪਾਣਿਨੀ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ, ਸੁਣੋ..."। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਨਾਲ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲ ਪਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰਰੁਚਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣੋ..."। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੰਡ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਨਖ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੈ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਆ: "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ..."। "ਹੇ ਆਚਾਰਯ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਾਮੋਦਰ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਜਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕਣਭੁਜਵਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਪਾਣਿਨੀ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਲਿਆ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਵ-ਭਰਿਆ, ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।