ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜੀਵ ਮਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵਿਵੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਨੀਅਤ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਲਾਲਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਮੋਹ ਉਪਜੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਬਹਿਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮਿਥਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਮੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੋਗ ਉਪਜਿਆ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਾਥੀ ਇੱਕ ਮਾਣੀ, ਬੀਰ, ਚਤੁਰ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੋਨਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਝੂਲੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ—ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ—ਉਸ ਨੇ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੱਕ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੇਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ!" ਗਿਆਨੀ ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਜਾ ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੁਗਮ ਰਸਤਾ ਲੰਘ ਕੇ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਰੂਪਦੱਤ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦਇਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਨਾਹ ਕਦੇ ਹੋਇਆ, ਨਾਹ ਹੋਵੇਗਾ।" ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਯਮ ਗੁਰੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਇਆ ਜੋ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦਾਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਾਸਖੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੋਇਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵੇਤਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੱਝਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਚਤੁਰਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪર્વ ਦਾ ਉਨੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਪੁਲੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਾਭ ਲਈ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਸੁਵਰਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਧਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਹ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਨੰਗਮੰਜਰੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਮੌਤ, ਵਿਵੇਕ, ਮੋਹ, ਧਰਮ, ਰਾਜਧਰਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਖੁਲਦੀਆਂ ਹਨ।