ପୁରତଃ ସ୍ଥାପଯେତ୍କୁମ୍ଭାନ୍ସହିଣ୍ଯାନ୍ନସଂଯୁତାନ୍
ପ୍ରଥମେ ଦହିଭାତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆକୃଷ୍ଣେନେତି ମଂତ୍ରେଣ ସମିଦ୍ଭିଶ୍ଚାର୍କସଂଭଵୈଃ
‘ଆକୃଷ୍ଣେନ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅର୍କ ଗଛର କାଠି ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର 4.47.
ତାପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ର ପ୍ରଶଂସଂତି ଗାଵୋ ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ଵିତାଃ ଶୁଭାଃ ଏଵଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ
ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧା ଗାଈମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜେ ମୌନ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ପାର୍ଥ ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରେ ଉତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି—
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୋପଵାସସ୍ତୁ ଭାନୋଃ ପଶ୍ଯଂତି ଯେ ମୁଖମ୍
ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି—
ଵ୍ରତମେତନ୍ମହାରାଜ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ ସୂର୍ଯଲୋକପ୍ରଦଂ ଚାଂତେ ପ୍ରାହୈଵଂ ନାରଦୋ ମୁନିଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ଦେଇଥାଏ; ଏଭଳି ନାରଦ ମୁନି କହିଥିଲେ।
ଯେ ସପ୍ତମୀମୁପଵସଂତି ସିତାସିତାଂ ଚ ନାମାକ୍ଷରୈରହିମଦୀଧିତିମର୍ଚଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ଧଳା ଓ କଳା ରୂପକୁ ନାମାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ହିମ ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଉଭଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଭଗଵନ୍ଦୁର୍ଗସଂସାରସାଗରୋତ୍ତାରକାରକମ୍
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଦୁଃଖମୟ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ତଦା ସା ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯା ଵିଜଯା ତୁ ନିଗଦ୍ଯତେ
ସେ ସମୟରେ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ବହୁତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ବିଜୟଶାଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାତର୍ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ସ୍ନାନମସ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍
ସକାଳେ, ଏହି ଦିନ ଗାଈର ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଷ୍ଟଦଲଂ ମଧ୍ଯେ ତଦ୍ଵିଚିତ୍ରାଂ ଚ କର୍ଣିକାମ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୁଁହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏବଂ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ଣ୍ଣିକାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ତପନାଯେତି ମାର୍ତଣ୍ଡାଯେତି ଵୈ ନମଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ‘ତପନାୟ’ ଓ ‘ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ’ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ପଶ୍ଚିମେ ଵରୁଣାଯେତି ଭାସ୍କରାଯେତି ଵାନିଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ‘ବରୁଣ’, ‘ଭାସ୍କର’ ଓ ‘ବାୟୁ’ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଆଦାଵଂତେ ଚ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ନମୋଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ
ଆରମ୍ଭରେ, ଶେଷରେ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ—ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଫଲୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, ଭୋଜ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵ୍ଯାହୃତିହୋମେନ ଵିଭଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାନ୍
ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଇଁ ବିଭାଜନ କରି, ବ୍ୟାହୃତି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲପାତ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଗୁରଵେ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ 4.48.
ଗୁରୁଙ୍କୁ ତିଳପତ୍ର ଓ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
କୃତସ୍ନାନଜପୋ ଵିପ୍ରୈଃ ସହୈଵ ଘୃତପାଯସମ୍
ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଘିଅ ଦିଆ ଖିର ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ କୃତ୍ଵୈତଦଖିଲଂ ନୃପ
ଏଭଳି ଭାବେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ଦରକାର, ରାଜା।
ଘୃତପାତ୍ରଂ ସକରକଂ ସୋଦକୁମ୍ଭଂ ନିଵେଦ ଯେତ୍
ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ର, ଚମଚ ଓ ପାଣି ଭରା କୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ।
ଏକାମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଗାଂ ଵିତ୍ତହୀନୋ ଵିମତ୍ସରଃ
ଯେଉଁଠି ଧନ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ କମ୍ ରେ କମ୍ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯେ କେହି କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ—
ଯଶ୍ଚାଷ୍ଟପତ୍ରକମଲୋଦରକର୍ଣିକାଯାଂ ସଂପୂଜଯେତ୍କୁସୁମଧୂପଵିଲେପନାଯୈଃ
ଏବଂ ଯେ କେହି ଅଷ୍ଟପତ୍ରୀ ଅଂକିତ କମଳ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣ' ନାମକ ଅଠଚାଳିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶର୍କରାସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯଯାନଂତଂ ପ୍ରଜାଯତେ
ଶର୍କରା ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣ: ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ମିଳେ।
ମାଧଵସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ—
ସ୍ଥଂଡିଲେ ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ କୁଂକୁମେନ ସକର୍ଣିକମ୍
ଭୂମିରେ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ କମଳ ଅଙ୍କିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥାପଯେଦୁଦକୁଂଭଂ ଚ ଶର୍କରାପାତ୍ରସଂଯୁତମ୍
ଏକ ଜଳକୁମ୍ଭ ଓ ଶର୍କରା ଭରା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।