ଆଷାଢମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍
ଆଷାଢ଼ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଇ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କର।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ମାତାପି ନାମ ପୂଜଯେତ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ମାତାପି ନାମକ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରଵିଂ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦେ ମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍ଚଯେଚ୍ଛୁଚିଃ ।।। 4.47.
ଭଦ୍ରପଦ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵଯୁକ୍ଛୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସଵିତାରଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସବିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ପରେ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଦିନେଶଂ ସପ୍ତଵାହ ନମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଚାଳିଥିବା ଦିନେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଭାନୁଂ ମାର୍ଗସିତେ ପକ୍ଷେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ମାର୍ଗଶିରା ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭାସ୍କରଂ ପୌଷମାସେ ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ପୌଷ ମାସରେ, ଯଥାବିଧି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତଦେଵ କୃଷ୍ଣସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନାମ ସଂପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାପ୍ତେ ନିଯମେ ସୂର୍ଯଯାଗଂ ସମାଚରେତ୍
ଏହିପରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର।
ଶୁଚିର୍ଭୂମୌ ସମେ ଦେଶେ ଲେପଯେଦ୍ରକ୍ତଚ ନ୍ଦନୈଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମତଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ସିଂଦୂରଗୈରିକାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମାଲିଖେତ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଘୃତପାଚିତମ୍
ସିନ୍ଧୁର ଓ ଗେରୁଆ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଆକିଅ, ପୂଜା କରି ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ନାନା ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦିଅ।
ପୁରତଃ ସ୍ଥାପଯେତ୍କୁମ୍ଭାନ୍ସହିଣ୍ଯାନ୍ନସଂଯୁତାନ୍
ପ୍ରଥମେ ଦହିଭାତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆକୃଷ୍ଣେନେତି ମଂତ୍ରେଣ ସମିଦ୍ଭିଶ୍ଚାର୍କସଂଭଵୈଃ
‘ଆକୃଷ୍ଣେନ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅର୍କ ଗଛର କାଠି ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର 4.47.
ତାପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ର ପ୍ରଶଂସଂତି ଗାଵୋ ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ଵିତାଃ ଶୁଭାଃ ଏଵଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ
ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧା ଗାଈମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜେ ମୌନ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ପାର୍ଥ ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରେ ଉତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି—
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୋପଵାସସ୍ତୁ ଭାନୋଃ ପଶ୍ଯଂତି ଯେ ମୁଖମ୍
ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି—
ଵ୍ରତମେତନ୍ମହାରାଜ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ ସୂର୍ଯଲୋକପ୍ରଦଂ ଚାଂତେ ପ୍ରାହୈଵଂ ନାରଦୋ ମୁନିଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ଦେଇଥାଏ; ଏଭଳି ନାରଦ ମୁନି କହିଥିଲେ।
ଯେ ସପ୍ତମୀମୁପଵସଂତି ସିତାସିତାଂ ଚ ନାମାକ୍ଷରୈରହିମଦୀଧିତିମର୍ଚଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ଧଳା ଓ କଳା ରୂପକୁ ନାମାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ହିମ ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଉଭଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଭଗଵନ୍ଦୁର୍ଗସଂସାରସାଗରୋତ୍ତାରକାରକମ୍
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଦୁଃଖମୟ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ତଦା ସା ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯା ଵିଜଯା ତୁ ନିଗଦ୍ଯତେ
ସେ ସମୟରେ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ବହୁତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ବିଜୟଶାଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାତର୍ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ସ୍ନାନମସ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍
ସକାଳେ, ଏହି ଦିନ ଗାଈର ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଷ୍ଟଦଲଂ ମଧ୍ଯେ ତଦ୍ଵିଚିତ୍ରାଂ ଚ କର୍ଣିକାମ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୁଁହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏବଂ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ଣ୍ଣିକାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ତପନାଯେତି ମାର୍ତଣ୍ଡାଯେତି ଵୈ ନମଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ‘ତପନାୟ’ ଓ ‘ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ’ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ପଶ୍ଚିମେ ଵରୁଣାଯେତି ଭାସ୍କରାଯେତି ଵାନିଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ‘ବରୁଣ’, ‘ଭାସ୍କର’ ଓ ‘ବାୟୁ’ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଆଦାଵଂତେ ଚ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ନମୋଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ
ଆରମ୍ଭରେ, ଶେଷରେ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ—ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଫଲୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, ଭୋଜ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵ୍ଯାହୃତିହୋମେନ ଵିଭଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାନ୍
ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଇଁ ବିଭାଜନ କରି, ବ୍ୟାହୃତି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲପାତ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଗୁରଵେ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ 4.48.
ଗୁରୁଙ୍କୁ ତିଳପତ୍ର ଓ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
କୃତସ୍ନାନଜପୋ ଵିପ୍ରୈଃ ସହୈଵ ଘୃତପାଯସମ୍
ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଘିଅ ଦିଆ ଖିର ଦେବା ଉଚିତ।