ତେଷାଂ ସନ୍ତତିଵିଚ୍ଛେଦୋ ନ କଦାଚିଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଯାସ୍ଯଂତି ଶିଵମଂଦିରମ୍
ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ କେବେ ଭଙ୍ଗ ହେବ ନାହିଁ; ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ସୁଖରେ ରହି, ପରେ ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ଯିବେ।
ଯଃ କୁକ୍କୁଟୀଵ୍ରତଵରଂ ପ୍ଲଵଗୀସମେତଂ ଚକ୍ରେ ଚରାଚରଗୁରୁଂ ହୃଦଯେ ନିଧାଯ
ଯିଏ କୁକୁଟୀ ବ୍ରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଳନ କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚରଙ୍କ ଗୁରୁ ବନର ରାଜାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରିଛି,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କୁକ୍କୁଟୀମର୍କଟୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, କୁକୁଟୀ ଓ ମର୍କଟୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା ନାମକ ଛଉଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଉଭଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ମାଘମାସାତ୍ସମାରଭ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା। ମାଘ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ କୁରୁ ସଂକଲ୍ପମହୋରାତ୍ରେ ଵ୍ରତେ ନୃପ
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ହେ ରାଜା, ଦିନ ଓ ରାତି ବ୍ରତ ରଖିବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କର।
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଵିପ୍ରାଂସ୍ତିଲପିଷ୍ଟଂ ଗୁଡୌଦନମ୍
ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତିଳ ଚୁଣା ଓ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଭୋଜନ କରା।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ସୂର୍ଯମିତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚୈତ୍ରମାସେ ତୁ ଵେଦାଂଶୁମଭିପୂଜଯେତ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ବେଦ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶାଖସ୍ଯ ତୁ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଧାତାରମଭିପୂଜଯେତ୍
ବୈଶାଖ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଧାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସସ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଷାଢମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍
ଆଷାଢ଼ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଇ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କର।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ମାତାପି ନାମ ପୂଜଯେତ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ମାତାପି ନାମକ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରଵିଂ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦେ ମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍ଚଯେଚ୍ଛୁଚିଃ ।।। 4.47.
ଭଦ୍ରପଦ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵଯୁକ୍ଛୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସଵିତାରଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସବିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ପରେ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଦିନେଶଂ ସପ୍ତଵାହ ନମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଚାଳିଥିବା ଦିନେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଭାନୁଂ ମାର୍ଗସିତେ ପକ୍ଷେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ମାର୍ଗଶିରା ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭାସ୍କରଂ ପୌଷମାସେ ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ପୌଷ ମାସରେ, ଯଥାବିଧି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତଦେଵ କୃଷ୍ଣସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନାମ ସଂପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାପ୍ତେ ନିଯମେ ସୂର୍ଯଯାଗଂ ସମାଚରେତ୍
ଏହିପରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର।
ଶୁଚିର୍ଭୂମୌ ସମେ ଦେଶେ ଲେପଯେଦ୍ରକ୍ତଚ ନ୍ଦନୈଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମତଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ସିଂଦୂରଗୈରିକାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମାଲିଖେତ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଘୃତପାଚିତମ୍
ସିନ୍ଧୁର ଓ ଗେରୁଆ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଆକିଅ, ପୂଜା କରି ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ନାନା ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦିଅ।
ପୁରତଃ ସ୍ଥାପଯେତ୍କୁମ୍ଭାନ୍ସହିଣ୍ଯାନ୍ନସଂଯୁତାନ୍
ପ୍ରଥମେ ଦହିଭାତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆକୃଷ୍ଣେନେତି ମଂତ୍ରେଣ ସମିଦ୍ଭିଶ୍ଚାର୍କସଂଭଵୈଃ
‘ଆକୃଷ୍ଣେନ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅର୍କ ଗଛର କାଠି ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର 4.47.
ତାପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ର ପ୍ରଶଂସଂତି ଗାଵୋ ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ଵିତାଃ ଶୁଭାଃ ଏଵଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ
ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧା ଗାଈମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜେ ମୌନ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ପାର୍ଥ ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରେ ଉତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି—
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୋପଵାସସ୍ତୁ ଭାନୋଃ ପଶ୍ଯଂତି ଯେ ମୁଖମ୍
ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି—
ଵ୍ରତମେତନ୍ମହାରାଜ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ ସୂର୍ଯଲୋକପ୍ରଦଂ ଚାଂତେ ପ୍ରାହୈଵଂ ନାରଦୋ ମୁନିଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ଦେଇଥାଏ; ଏଭଳି ନାରଦ ମୁନି କହିଥିଲେ।
ଯେ ସପ୍ତମୀମୁପଵସଂତି ସିତାସିତାଂ ଚ ନାମାକ୍ଷରୈରହିମଦୀଧିତିମର୍ଚଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ଧଳା ଓ କଳା ରୂପକୁ ନାମାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ହିମ ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଉଭଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଭଗଵନ୍ଦୁର୍ଗସଂସାରସାଗରୋତ୍ତାରକାରକମ୍
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଦୁଃଖମୟ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।