ପରିତୋ ମୁଦ୍ରିକା ରୌପ୍ଯା ସୌଵର୍ଣୀଂ ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏକ ଚାଁଦି କିମ୍ବା ସୁନାର ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେବା ଉଚିତ।
ସୋହାଲକାନି କାଂସାରଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୁଞ୍ଜୀତ ଚ ସ୍ଵଯମ୍
ସୋହାଲକାନି ଓ କଂସ୍ୟର ବାଟି ଦେଇ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସଖି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଽପି ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପୂଜା କରିଲେ, ହେ ସଖୀ, ତିନି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ମିଳିବା କଠିନ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ମିଳିଯାଏ।
ସ ମଯା ପାଲିତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତତୋଽହଂ ସୁସ୍ଥିତା ସଖି
ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଳନ କରିଥିଲି; ତେଣୁ, ହେ ସଖୀ, ମୁଁ ଭଲ ଭାବରେ ରହିଛି।
ତେନ ସନ୍ତତିଵିଚ୍ଛିନ୍ନା ରାଜ୍ଯେପି ସତି ଦୁଃଖିତା
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜ୍ୟ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ବଂଶ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଏବଂ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲି।
ଅର୍ଦ୍ଧଂ ତଵ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ତସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ସୁଵ୍ରତେ
ହେ ସୁବ୍ରତେ, ମୁଁ ଏହି ଧର୍ମର ଅର୍ଧାଂଶ ତୁମକୁ ଦେବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵ୍ରତଦାନଫଲଂ ତତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ପରେ ବ୍ରତ ଓ ଦାନର ଫଳ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ସପୁତ୍ରା ତ୍ଵଂ ଚ ଦେଵକି
ଏହି ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ, ହେ ଦେବକୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥଯିତ୍ଵାସ୍ଯୈ ଲୋମଶୋ ମୁନିପୁଂଗଵଃ 4.46.
ଏଭଳି କହି, ମହାମୁନି ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ଯେ ଚରିଷ୍ଯଂତି ମନୁଜା ଵ୍ରତମେତଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯେମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବେ,
ତେଷାଂ ସନ୍ତତିଵିଚ୍ଛେଦୋ ନ କଦାଚିଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଯାସ୍ଯଂତି ଶିଵମଂଦିରମ୍
ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ କେବେ ଭଙ୍ଗ ହେବ ନାହିଁ; ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ସୁଖରେ ରହି, ପରେ ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ଯିବେ।
ଯଃ କୁକ୍କୁଟୀଵ୍ରତଵରଂ ପ୍ଲଵଗୀସମେତଂ ଚକ୍ରେ ଚରାଚରଗୁରୁଂ ହୃଦଯେ ନିଧାଯ
ଯିଏ କୁକୁଟୀ ବ୍ରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଳନ କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚରଙ୍କ ଗୁରୁ ବନର ରାଜାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରିଛି,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କୁକ୍କୁଟୀମର୍କଟୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, କୁକୁଟୀ ଓ ମର୍କଟୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା ନାମକ ଛଉଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଉଭଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ମାଘମାସାତ୍ସମାରଭ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା। ମାଘ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ କୁରୁ ସଂକଲ୍ପମହୋରାତ୍ରେ ଵ୍ରତେ ନୃପ
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ହେ ରାଜା, ଦିନ ଓ ରାତି ବ୍ରତ ରଖିବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କର।
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଵିପ୍ରାଂସ୍ତିଲପିଷ୍ଟଂ ଗୁଡୌଦନମ୍
ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତିଳ ଚୁଣା ଓ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଭୋଜନ କରା।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ସୂର୍ଯମିତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚୈତ୍ରମାସେ ତୁ ଵେଦାଂଶୁମଭିପୂଜଯେତ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ବେଦ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶାଖସ୍ଯ ତୁ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଧାତାରମଭିପୂଜଯେତ୍
ବୈଶାଖ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଧାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସସ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଷାଢମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍
ଆଷାଢ଼ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଇ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କର।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ମାତାପି ନାମ ପୂଜଯେତ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ମାତାପି ନାମକ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରଵିଂ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦେ ମାସେ ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍ଚଯେଚ୍ଛୁଚିଃ ।।। 4.47.
ଭଦ୍ରପଦ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵଯୁକ୍ଛୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସଵିତାରଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସବିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ପରେ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଦିନେଶଂ ସପ୍ତଵାହ ନମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଚାଳିଥିବା ଦିନେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଭାନୁଂ ମାର୍ଗସିତେ ପକ୍ଷେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ମାର୍ଗଶିରା ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭାସ୍କରଂ ପୌଷମାସେ ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ପୌଷ ମାସରେ, ଯଥାବିଧି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତଦେଵ କୃଷ୍ଣସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନାମ ସଂପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାପ୍ତେ ନିଯମେ ସୂର୍ଯଯାଗଂ ସମାଚରେତ୍
ଏହିପରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର।
ଶୁଚିର୍ଭୂମୌ ସମେ ଦେଶେ ଲେପଯେଦ୍ରକ୍ତଚ ନ୍ଦନୈଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମତଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ସିଂଦୂରଗୈରିକାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମାଲିଖେତ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଘୃତପାଚିତମ୍
ସିନ୍ଧୁର ଓ ଗେରୁଆ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଆକିଅ, ପୂଜା କରି ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ନାନା ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦିଅ।