( ଇତି ପ୍ରତିଗ୍ରହମଂତ୍ର) ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ସୂର୍ଯଵଦ୍ଦିଵି ରାଜତେ
(ଏହା ପ୍ରତିଗ୍ରହ ମନ୍ତ୍ର) ଏଭଳି ଦେଇ, ରାଜା, ମଣିଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଦାତଵ୍ଯଂ ଜଯସପ୍ତମ୍ଯାଂ ତଦାରଭ୍ଯ ଦିନେଦିନେ
ଏହି ଦାନ ଜୟ ସପ୍ତମୀରେ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେବା ଦରକାର।
ଗୋଧୂମଚୂର୍ଣଜନିତଂ ଯଵଚୂର୍ଣଜଂ ଵା ଆଦିତ୍ଯମଂଡଲମଖଣ୍ଡଗୁଡାଦ୍ଯପୂର୍ଣମ୍
ଗହୁଁ ଅଥବା ଯବ ଚୂଣ୍ଡିରୁ ତିଆରି, ଅଖଣ୍ଡ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଗୁଡ଼ ଓ ଏହାଭଳି ଜିନିଷରେ ପୂରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତର ପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଆଦିତ୍ଯମଂଡଲଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ବିଧିର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଚଉଵାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
ତ୍ରଯୋଦଶଵର୍ଜ୍ଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତାମେକାଂ ଵଦ ମେ ଦେଵ ସପ୍ତମୀଂ ଧନସୌଖ୍ଯଦାମ୍
ତ୍ରୟୋଦଶ ଜିନିଷ ବ୍ୟତୀତ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଧନ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ସେଇ ଏକ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଭାନୋର୍ଦିନେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଅତୀତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟବାର, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏବଂ ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ପରେ—
ସଵ୍ରୀହିକାନ୍ଯଵତିଲାନ୍ସହ ମାଷମୁଦ୍ଗୈର୍ଗୋଧୂମମାଂସମଧୁମୈଥୁନକାଂସ୍ଯପାତ୍ରମ୍
ଭଜା ଯବ, ନୂଆ ତିଳ, ମାସ, ମୁଗ, ଗହୁଁ, ମାଂସ, ମଧୁ ଏବଂ କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ସହିତ—
ଦେଵାନ୍ମୁନୀନ୍ପିତୃଗଣାନ୍ସଜଲାଞ୍ଜଲୀଭିଃ ସଂତର୍ପ୍ଯ ପୂଜ୍ଯ ଗଗନାଂଗଣହସ୍ତଭୁକ୍ତାନ୍
ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଜଳ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଆକାଶରେ ବସୁଥିବା ଯେମିତି ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେଭଳି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯାନି ତ୍ରଯୋଦଶ ଜନୈରିହ ଵର୍ଜିତାନି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ତାନି ପରିହୃତ୍ଯ ପରିଦ୍ଵିଷଷ୍ଟ୍ଯା
ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ବାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡ଼ି, ବାଉଠି ଜିନିଷ ସହିତ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ତ୍ରଯୋଦଶଵର୍ଜ୍ଯସପ୍ତମୀଵ୍ରତଂ ନାମ ପଂଚଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଜ୍ୟ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ' ନାମକ ପଞ୍ଚଚଉଵାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
କୁକ୍କୁଟୀମର୍କଟୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ସୋର୍ଚିତୋ ଵସୁଦେଵେନ ଦେଵକ୍ଯା ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
କୁକୁଡ଼ି ଓ ବାନରୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକୁ ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ଉପଵିଷ୍ଟଃ କଥାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କଥଯିତ୍ଵା ମନୋହରାଃ
ବସି, ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥାମାନେ କହିଥିଲେ—
କଂସେ ହତେ ମୃତାଃ ପୁତ୍ରାଃ ପୁତ୍ରା ଜାତାଃ ପୁନ. ପୁନଃ
କଂସ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ମୃତ ପୁଅମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଦୀପ୍ତିର୍ବଭୂଵ ମୃତପୁତ୍ରିକା ତ୍ଵମେଵ ଦେଵକି ତଥା ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ନାମକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମୃତ ପୁଅ ଝିଅ ଆଉ ଜୀବନ୍ତ ହେଲା, ସେପରି ଦେବକୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଏପରି ହେବ।
ଚରିତଂ କିଂ ଵ୍ରତଵରଂ ବହୁସଂତତିକାରକମ୍
କେଉଁ ଆଚରଣ, କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ବହୁ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାଏ?
ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମହାଦେଵୀ ନାମ୍ନା ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ପୁରା
ସେ ରାଜାଙ୍କ ମହାରାଣୀ ପୂର୍ବେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।
ପୁରୋହିତସ୍ଯ ତସ୍ଯୈଵ ପତ୍ନ୍ଯାସୀନ୍ମାନମାନିକା
ସେ ପୁରୋହିତଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ମାନମାନିକା ଥିଲା।
ଅଥାପି ତେପି ମିତ୍ରିଣ୍ଯୌ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ସରଯୂଜଲେ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇଜଣୀ ସହେଳୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ସରୟୂ ନଦୀରେ ଗଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ମଂଡଲ ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ଵପତେର୍ଵ୍ଯକ୍ତରୂପିଣଃ 4.46.
ସ୍ନାନ କରିସାରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କଲେ, ଯିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପରେ ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ସେମାନେ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିୟମ ମୁତାବକ ପୂଜା କଲେ।
ତା ଊଚୁଃ ଶଙ୍କରୋଽସ୍ମାଭିଃ ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହ ପୂଜିତଃ
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛୁ।'
ଧାରାମଯମିଦଂ ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ପ୍ରାଣାଵଧାରଣମ୍
ଏହି ପୂଜା ପ୍ରଥା ଜୀବନ ଥିଲେଯାଏ ଚାଲିଥାଏ।
ତସ୍ଯୈଵ ସମଯଂ ତତ୍ର ବଦ୍ଧ୍ଵା ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ତୁ ଦୋରକୈଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସେଇ ସମୟରେ ଦୁଇ ହାତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
କାଲେନ ମହତା ଯାତଂ ତସ୍ଯା ଵୈ ତଦ୍ଵ୍ରତ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ବହୁତ ସମୟ ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ବ୍ରତ ପୂରଣ ହେଲା।
ମୃତା କୈଶ୍ଚିଦହୋରାତ୍ରୈଃ ସା ବଭୂଵ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମୀ
କିଛି ଦିନ ଓ ରାତି ପରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଏକ ବାନରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତଥୈଵ ଜାତେ ମିତ୍ରିଣ୍ଯୌ ପୂର୍ଵଜାତିସ୍ମରେ ତଥା
ଏହିପରି, ସେ ଦୁଇ ସହେଳୀ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ମନେରଖି ଆଉଥରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତଦ୍ଦିନେ ତତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପୁନଃ କାଲେ ନ ତେ ମୃତେ
ସେଇ ଦିନ ପୁଣି ଆସିଲାବେଳେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେନି।
ରାଜ୍ଞୋ ଜାଯା ବଭୂଵାଥ ପୃଧ୍ଵୀନାଥସ୍ଯ ଵା ପୁନଃ
ତାପରେ, ସେ ଏକ ରାଜାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ, କିମ୍ବା ପୃଥିବୀର ନାଥଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ।
ଅଗ୍ନିମୀଲା ଦ୍ଵିଜସ୍ଯାଭୂଦ୍ଭାର୍ଯା ଭୂଷଣନାମିକା 4.46.
ଅଗ୍ନିମୀଳ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଭୂଷଣା ନାମକ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ।
ଜାତିସ୍ମରା ପଦ୍ମହସ୍ତା ଅଷ୍ଟପୁତ୍ରା ମୃତପ୍ରଜା
ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ପଦ୍ମପରି ହାତ ଥିଲା, ଆଠିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।