ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଦାରକଂ ଵ୍ରତମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପ୍ରକାରେ ମଣ୍ଡାରକ ବ୍ରତ କରାଯାଏ,
ଇମାମଘୌଘପଟଲଧ୍ଵାଂତସଦ୍ଵର୍ତିଦୀପିକାମ୍
ଏହି ଦୀପଟି ପାପର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆଲୋକ ଭାବେ ରହିଛି।
ମଂଦାରଷଷ୍ଠୀଂ ଵିଖ୍ଯାତାମୀପ୍ସିତାର୍ଥଫଲପ୍ରଦାମ୍
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଣ୍ଡାର ଷଷ୍ଠୀ, ଯାହା ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ,
ଷଷ୍ଠୀମୁପୋଷ୍ଯ ତିଲପଙ୍କଜକର୍ଣିକାଯାଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଭାସ୍କରମହୋ ସୁରଵୃକ୍ଷପୁଷ୍ପୈଃ
ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ରଖି, ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୁରବୃକ୍ଷର ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ମଂଦାରଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତନିରୂପଣନାମ ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ମଣ୍ଡାର ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ବିବରଣ' ନାମକ ଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଲଲିତାଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଯୋଷିତ୍ସୁଵେଷା ସୁଭଗା ସର୍ଵଲୋକମନୋହରା
ଲଳିତାଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତର ବିବରଣ: ଏକ ନାରୀ, ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା,
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନଂ ମହାନଦ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ସଂଗୃହ୍ଯ ଵାଲୁକାମ୍
ସକାଳେ ବଡ଼ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ବାଲି ଆଣିବା ଉଚିତ।
ସୋପଵାସା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦେଵୀଂ ତତ୍ର ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଉପବାସ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାଂ ଦେଵୀଂ ପୁଷ୍ପୈଃ ସଂପୂଜଯେନ୍ନଵୈଃ
ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ବସାଇ, ନବ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ କୁସୁମୈଶ୍ଚଂପକସ୍ଯ ସୁଶୋଭନୈଃ ନୀଲୋତ୍ପଲଂ କେତକୀଂ ଚ ସଂଗୃହ୍ଯ ତଗରଂ ତଥା
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଚମ୍ପକ ଫୁଲ, ନୀଳ କମଳ, କେତକୀ ଓ ତଗର ଫୁଲ ଏକଠା କରି,
ଏକୈକସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟଶତମଷ୍ଟାଵିଂଶତିରେଵ ଵା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁଲର ଆଠଶେ ଅଥବା ଅଠାଇଶଟି ଦେବା ଉଚିତ।
ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ କୁଶାଵର୍ତେ ବିଲ୍ଵକେ ନୀଲପର୍ଵତେ
ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ବିଲ୍ବକ, କିମ୍ବା ନୀଳପର୍ବତରେ,
ଲଲିତେ ଲଲିତେ ଦେଵି ସୌଖ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯଦାଯିନି ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିନା ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୁରତୋ ନ୍ଯସେତ୍
ଲଳିତେ, ଲଳିତେ, ହେ ଦେବୀ, ସୁଖ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ଏଭଳି ବିଧିରେ ପୂଜା କରି, ନୈବେଦ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
କୂଷ୍ମାଂଡୈଃ କର୍କଟୀଵୃଂତୈଃ କର୍କୋଟୈଃ କାରଵେଲ୍ଲକୈଃ
କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, କର୍କଟୀ, ଭିମ୍ବି, କର୍କୋଟ ଓ କାରବେଲା ଫଳ ସହିତ,
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସଗୁଡକୈର୍ଧୂପୈଃ ସୋହାଲକକରଂବକୈଃ 4.41.
ଗୁଡ଼, ଧୂପ, ଓହାଳକ ଓ କରମ୍ବକ ଫଳ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ତତଃ ସଖୀଭିଃ ସହିତା ସାଧ୍ଵୀ ତାଂ ରାତ୍ରୀଂ ପ୍ରଶମନ୍ନଯେତ୍
ଏଭଳି ନିୟମରେ ପୂଜା କରି, ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ; ସଖୀମାନେ ସହିତ ଏକ ସଦ୍ବିଧାନା ନାରୀ ସେ ରାତି ଶାନ୍ତିରେ କାଟିବା ଉଚିତ।
ନ ଚ ସମ୍ମୀଲଯେନ୍ନେତ୍ରେ ନାରୀ ଯାମଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଜଣେ ନାରୀ ଚାରିଟି ରାତି ପାଳିରେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ଜାଗରଣଂ କୃତ୍ଵା ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସରିତଂ ନଯେତ୍
ଏଭଳି ଜାଗି ରହି, ସପ୍ତମ ଦିନରେ ସେ ନଦୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତଚ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରାଯ ନୈଵଦ୍ଯାଦି ନରୋତ୍ତମ ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ମନୁଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପୂଜଯିତ୍ଵା ସୁଵାସିନୀମ୍
ଏହି ଦାନଟି ଦେବତା, ପିତୃଗଣ, ମଣିଷମାନେ ଓ ଏକ ବିବାହିତା ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏବଂ ଭୋଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
କୁମାରିକା ଭୋଜନୀଯା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଦଶପଂଚ ଚ ଲଲିତା ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତାଽସ୍ତୁ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଏକ କୁମାରୀ ଓ ପନ୍ଦରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। 'ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମ ସହିତ ହେଉ' ବୋଲି କହି, ସେମାନେଠାରୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଃ କଶ୍ଚିଦାଚରେଦେତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଲଲିତିକାଵ୍ରତମ୍
ଯେ କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଲଳିତା ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ,
ତନ୍ନାସ୍ତି ମାନୁଷେ ଲୋକେ ତସ୍ଯ ଯନ୍ନୋପପଦ୍ଯତେ
ମଣିଷ୍ୟ ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଜଲାଂତରଗତା ଵରଵଂଶପାତ୍ରେ ସଂଗୃହ୍ଯ ପୂଜଯତି ଯା ସିକତାଃ କ୍ରମେଣ
ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ, ଉତ୍ତମ ବଂଶର ପାତ୍ରରେ ନଦୀରୁ ବାଳୁ ନେଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଲଲିତାଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମୈକଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଲଳିତାଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଚାଳିଶିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କାର୍ତିକେଯପୂଜାଵର୍ଣନମ୍ ପୁଣ୍ଯା ପାପହରା ଧନ୍ଯା ଶିଵା ଶାନ୍ତା ଗୃହପ୍ରିଯା
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପୂଜା ବର୍ଣ୍ଣନ: ସେ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ପାପ ହରଣ କରିଥିବା, ଧନ୍ୟ, ଶୁଭ, ଶାନ୍ତ ଓ ଘରର ପ୍ରିୟ।
ନିହତ୍ଯ ତାରକଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଗୁହସ୍ତାରକରାଜଵତ୍ ସ୍ନାନଦାନାଦିକଂ କର୍ମ ତସ୍ଯାମକ୍ଷଯମୁଚ୍ଯତେ
ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ ତାରକାକୁ ବଧ କରି, ଗୁହା ତାରକାରାଜ ପରି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ଷୟ ମନାଯାଏ।
ଯସ୍ଯାଂ ପଶ୍ଯଂତି ଗାଂଗେଯଂ ଦକ୍ଷିଣାପଥମାଶ୍ରିତମ୍
ସେହି ଦିନରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦସ୍ଯାଂ ସୋପଵାସଃ କୁମାରଂ ସ୍ଵର୍ଣସଂଭଵମ୍
ତେଣୁ, ଏହି ଦିନ ଉପବାସ ସହିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କୁମାରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅପରାହ୍ଣେ ତତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମାଚମ୍ଯ ଯତଵ୍ରତୀ
ତାପରେ, ବିକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ନେଇ, ବ୍ରତୀ ଲୋକ—
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ତତୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଗୃହୀତ୍ଵା କରକଂ ନଵମ୍
ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ନୂତନ ପାତ୍ର ନେଇ—