ମାଘେ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସ୍ନାତଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ ଉପଵାସଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନିଶି
ମାଘ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତାରିଖରେ କୃଷ୍ଣତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନଂ ପଦ୍ମମର୍କୋଽଯମିତି ପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ ସୁନାରେ ଏକ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରି, ଏହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଯଥା ଵିଶୋକଂ ଭଵନଂ ତ୍ଵଯୈଵାଦିତ୍ଯସର୍ଵଦା
ଯେପରି ତୁମର ଘର, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ସଦା ଦୁଃଖରହିତ ରହେ,
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ତୁ ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍
ସେପରି, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିପ୍ରମଂତ୍ରେଣ ଗୁଡପାତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁଡ଼ ଭରା ପାତ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଅତୈଲଲଵଣଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମୌନସଂଯୁତଃ 4.38.
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ମୌନ ଅବଳମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵମୁଭଯୋରପି ପକ୍ଷଯୋଃ
ଏହି ପ୍ରକାରରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ କଲଶଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ କଳଶ ଦାନ କରିବା ଦରକାର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯିଏ ଏହି ପ୍ରକାର ଦାନ କରେ ଓ ମନରେ କଞ୍ଜୁସି ନଥାଏ,
ଯାଵଜ୍ଜନ୍ମସହସ୍ରାଣାଂ ସାଗ୍ରକୋଟିଶତଂ ଭଵେତ୍
ସେ ହଜାର ଜନ୍ମ ଓ ଏକ କୋଟି ଜନ୍ମ ଅଧିକ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ।
ଯଂଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ କାମଂ ତଂତଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୁଷ୍କଲମ୍ ୧୫. ସୋପୀଂଦ୍ରଲୋକମାପ୍ନୋତି ନ ଦୁଃଖୀ ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ।
ଯେ ଭାସ୍କରଂ ଦିନକରଂ କରଵୀରପୁଷ୍ପୈଃ ସଂପୂଜଯଂତ୍ଯଭିନମଂତି କୃତୋପଵାସା
ଯେମାନେ ଭାସ୍କର, ଦିନକରଙ୍କୁ କରବୀର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ଉପବାସ ରହି ଶିର ନମାନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵିଶୋକଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଂ ନାମା ଷ୍ଟତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ବିଶୋକ ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ' ନାମକ ଅଠାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କମଲଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ପାପଵିମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ଭଵେତ୍
କମଳ ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଶୁଭେ ମାସି ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ନିଯତଵ୍ରତଃ
ଶୁଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍କରାସଂଯୁତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁଂବିନେ
ଚିନି ମିଶା ଜିନିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଦେବା ଦରକାର।
ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାତଃ କୃତସ୍ନାନୋ ଭାନୁର୍ମେ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, 'ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ମୋପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା କୁର୍ଯାତ୍ଫଲତ୍ଯାଗଂ ଯା ଚ ସ୍ଯାତ୍କୃଷ୍ଣସପ୍ତମୀ
ଏପରି କରି, ଫଳ ଦାନ କରିବା ଓ କୃଷ୍ଣ ସପ୍ତମୀରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵୈ ହୈମଂ ଫଲଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣ କମଲାନ୍ଵିତମ୍
ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସୁନା ଫଳ ଦେଇ,
ଷଷ୍ଠ୍ଯୋରୁଭଯୋର୍ମହାରାଜ ଯାଵତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ତତଃ
ହେ ରାଜା, ଦୁଇଟି ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ, ଏହିପରି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଭାନୁରର୍କୋ ରଵିର୍ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯଃ ଶୁକ୍ରୋ ହରିଃ ଶିଵଃ
ଭାନୁ, ଅର୍କ, ରବି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ହରି ଓ ଶିବ—
ପ୍ରତିମାସଂ ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାମେକୈକଂ ନାମ କୀର୍ତଯେତ୍
ପ୍ରତିମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ ଵିପ୍ରମିଥୁନଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈଃ 4.39.
ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ଫଲକରୋ ମାସସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାନାଂ ସଦା ରଵେ
ହେ ରବି, ଯେପରି ବର୍ଷ ଦେଖିଲେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ସଦା ଫଳ ପାଆନ୍ତି—
ଇମାମନଂତଫଲଦାଂ ଫଲଷଷ୍ଠୀଂ କରୋତି ଯଃ
ଯିଏ ଏହି ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟିନୀ ଫଳଷଷ୍ଠୀ କରେ—
ସୁରାପାନାଦିକଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ଯଦତ୍ରାମୁତ୍ର ଵା କୃତମ୍
ଏଠା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ, ମଦପାନ ଭଳି ଛୋଟ ଅପରାଧ ଯେଉଁଠି ହେଇଥାଏ—
ଭୂତାନ୍ଭଵ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପୁରୁଷାଂସ୍ତାରଯେଦେକଵିଂଶତିମ୍
ସେ ପୂର୍ବତନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସହିତ ୨୧ ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ।
ହୈମଂ ଫଲଂ ସକମଲଂ କଲଶଂ ସିତାଯା ଷଷ୍ଠୀମୁପୋଷ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାଯ
ସିତାଙ୍କର ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ନିୟମରେ ପାଳନ କରି, ଏକ ସୁନାର ଦେଉଳି ଓ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କଳଶ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କମଲଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଂ ନାମୈକୋନଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, କମଳଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ନାମକ ଏହା ଏକଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ମଂଦାରଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଷଷ୍ଠୀଂ ମନ୍ଦାରସଂଜ୍ଞିତାମ୍
ମନ୍ଦାର ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ ମନ୍ଦାର ନାମକ ଷଷ୍ଠୀ—