ପୂର୍ଵଂ ମଧୁରମଶ୍ନୀଯାତ୍ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ତଦନଂତ ରମ୍
ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମିଠା କିଛି ଖାଇ, ପରେ ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।
ମୃତୋ ନାଗପୁରଂ ଯାତି ପୂଜ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ନାଗପୁରୀକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଇହ ଚାଗତ୍ଯ ରାଜାସୌ ସର୍ଵରାଜଵରୋ ଭଵେତ୍
ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଜନ୍ମନ୍ଯସୌ ରାଜା ଦ୍ଵାପରେଦ୍ଵାପରେ ଭଵେତ୍ ତସ୍ମାତ୍ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ନାଗାଶ୍ଚ ଘୃତକ୍ଷୀରାଦିନା ସଦା
ପାଞ୍ଚଟି ଜନ୍ମରେ, ସେ ଡ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପ୍ରତିଟି ଜନ୍ମରେ ରାଜା ହେବେ। ଏହି କାରଣରୁ, ସାପମାନଙ୍କୁ ଘିଅ, ଦୁଧ ଓ ଏହିପରି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭଵେତ୍କିଂ ତସ୍ଯ ଦଷ୍ଟସ୍ଯ ଵିସ୍ତରାଦ୍ବ୍ରୂହି ମାଂ ହରେ
ଯେଉଁଠି ଦଂଶିତ ହେଲେ, ସେ କଣ ହୁଏ? ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ, ହେ ହରି।
ଅଧୋ ଗତ୍ଵା ଭଵେତ୍ସର୍ପୋ ନିର୍ଵିଷୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେ ତଳକୁ ଯାଇ ସାପ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଷ ନଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵସା ଵା ଦୁହିତା ଭାର୍ଯା କିଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ଯଦି ସେ ଭଉଣୀ, କିମ୍ବା ଝିଅ, କିମ୍ବା ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଉଛନ୍ତି—ତେବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ମୋତେ କୁହ।
ମୋକ୍ଷାଯ ତସ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦ ଦାନଂ ଵ୍ରତମୁପୋଷିତମ୍
ତାଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଦାନ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର।
ଵର୍ଷମେକଂ ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵିଧାନଂ ଶୃଣୁ ଯାଦୃଶମ୍ ।। 4.36.
ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ରାଜାନାମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଶୁଣ।
ମାସେ ଭାଦ୍ରପଦେ ଯା ତୁ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ମହୀପତେ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ହେ ପୃଥିବୀର ଶାସକ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞେଯା ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଂତେ ପଞ୍ଚମ୍ଯୋ ଭରତର୍ଷଭ
ବାରୋ ବର୍ଷ ପରେ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା ଜାଣ।
ଭୂରିଚନ୍ଦ୍ରମଯଂ ନାଗମଥଵା କଲଧୌତଜମ୍
ଅଧିକ ଚାଁଦିରେ ତିଆରି ସାପ କିମ୍ବା ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି ସାପ ନେବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚମ୍ଯାମର୍ଚଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନାଗଂ ପଞ୍ଚଫଣଂ ଶୃଣୁ
ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପଞ୍ଚମୁଣ୍ଡିଆ ସାପଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର—ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈଃ ସନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୂଜ୍ଯ ପନ୍ନଗସତ୍ତମମ୍
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନାରାଯଣବଲିଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ପଦଷ୍ଟସ୍ଯ ଦେହିନଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ସାପ ଦଂଶିତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନାରାୟଣ ବଳି କରିବା ଦରକାର।
ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଗତେ ସଂଵତ୍ସରେ ନୃପ
ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ହେ ରାଜା, ଏକ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଅନଂତୋ ଵାସୁକିଃ ଶେଷଃ ପଦ୍ମଃ କମ୍ବଲ ଏଵ ଚ ୪୮ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ଶଂଖପାଲଃ କାଲିଯସ୍ତକ୍ଷକସ୍ତଥା ଵତ୍ସରାଂତେ ପାରଣଂ ସ୍ଯାନ୍ମହାବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, ଶେଷ, ପଦ୍ମ, କମ୍ବଳ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଶଂଖପାଳ, କାଳିୟ ଓ ତକ୍ଷକ—ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପାରଣ କରିବା ଓ ମହାବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତିହାସଵିଦେ ନାଗଃ କାଂଚନେନ କୃତୋ ନୃପ 4.36.
ହେ ରାଜା, ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସାପକୁ ସୁନାରେ ତିଆରିବା ଉଚିତ।
ଏଷ ପାରଣକେ ପାର୍ଥ ଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ପାରଣ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଯେ ଦନ୍ଦଶୂକରଦନୈର୍ଦଷ୍ଟାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ହ୍ଯଧୋଗତିମ୍ ଦାଂଷ୍ଟ୍ରିକଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯତେ ତେଷାଂ ଶୁଭଂ ସ୍ଥାନମଵାପ୍ସ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ ଦାଂତିଆ ବନ୍ଦର ଦଂଶନରେ ତଳସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାଂତିଆ ପଶୁକୁ ଛାଡ଼ିବା ଦରକାର, ଏବଂ ସେମାନେ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ପାଇବେ।
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଏହି କଥାକୁ ଦିନେଦିନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ହୃଦୟରେ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢନ୍ତି,
ଯସ୍ତ୍ଵାଲିଖ୍ଯ ନରୋ ନାଗାନ୍କୃ ଷ୍ଣଵର୍ଣାଦିଵର୍ଣକୈଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନାଗ, ମଣିଷ ବା ଖରାପ ରଙ୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ କରନ୍ତି,
ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟିଂ ସମାଯାଂତି ପନ୍ନଗାସ୍ତକ୍ଷକାଦଯଃ
ତାଙ୍କୁ ତକ୍ଷକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ନାଗାନ୍ସଂପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ
ସେଥିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନାଗମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
କୃତ୍ଵା କୁଶମଯାନ୍ନାଗାନିଂଦ୍ରାଣ୍ଯା ସହ ପୂଜଯେତ୍
କୁଶ ଘାସରେ ନାଗମାନେ ତିଆରି କରି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଗୋଧୂମୈଃ ପଯସା ସ୍ଵିନ୍ନୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈସ୍ତଥା
ଗହୁଁ, ଦୁଧ, ସିଜାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭୋଜ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ପୂଜଯେତ୍କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ତସ୍ଯ ଶେଷାଦଯୋ ନୃପ ସ ଶାଂତିଲୋକମାସାଦ୍ଯ ମୋଦତେ ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ
ହେ କୁରୁବଂଶର ସିଂହ, ସେମାନେ ଏପରି ପୂଜା କଲେ, ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଶାନ୍ତିର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଚିରକାଳ ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି ।
ଇତ୍ଯେତତ୍କଥିତଂ ଵୀର ପଞ୍ଚମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍ 4.36.
ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ବୀର ।
( ଓଁ କୁରୁକୁଲ୍ଲେ ହୁଂ ଫଟ୍ସ୍ଵାହା ) ଭକ୍ତେନ ଭକ୍ତିସହିତାଃ ଶତପଞ୍ଚମୀଷୁ ଯେ ପୂଜଯଂତି ଭୁଜଗାନ୍କୁସୁମୋପହାରୈଃ
(ଓଁ କୁରୁକୁଲ୍ଲେ ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା) ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଶତପଞ୍ଚମୀରେ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦାନେନ ତପସା ଵାପି ଵ୍ରତେନ ନିଯମେନ ଵା
ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ନିୟମ ଦ୍ୱାରା,